Bezpieczne grzybobranie
Co robić przy podejrzeniu zatrucia grzybami, po jakim czasie pojawiają się objawy, jak bezpiecznie zbierać i w które mity nie wierzyć.
Natychmiast zadzwoń pod 112 albo jedź na SOR. Nie czekaj na objawy, bo przy najgroźniejszych zatruciach liczy się każda godzina.
Co robić przy podejrzeniu zatrucia
- Wezwij pomoc, dzwoniąc pod 112 lub na numer pogotowia ratunkowego 999.
- Zachowaj resztki potrawy, obierki i surowe grzyby. Pomogą lekarzom ustalić gatunek.
- Jeśli kilka osób jadło tę samą potrawę, wszyscy powinni zgłosić się do lekarza, nawet bez objawów.
- Nie stosuj domowych sposobów. Mleko ani alkohol nie neutralizują toksyn.
- Powiedz lekarzowi, kiedy i co jadłeś, nawet jeśli od posiłku minęło kilka dni.
Im później pojawią się objawy, tym groźniej
Do 6 godzin
Najczęściej to zatrucie żołądkowo-jelitowe, czyli wymioty, biegunka, bóle brzucha. Też wymaga kontaktu z lekarzem.
Po 6–24 godzinach
Może oznaczać zatrucie muchomorem sromotnikowym. Po pierwszych objawach bywa pozorna poprawa, a toksyny dalej niszczą wątrobę.
Po kilku dniach
Silne pragnienie i bóle w okolicy nerek mogą świadczyć o zatruciu zasłonakiem, nawet 2–3 tygodnie po posiłku.
Zasady bezpiecznego zbierania
- Zbieraj tylko gatunki, które znasz na 100%. Jedna wątpliwość i grzyb zostaje w lesie.
- Nie zbieraj młodych owocników bez wykształconych cech. „Jajeczka” muchomorów łatwo pomylić z jadalnymi grzybami.
- Wyjmuj grzyb w całości, razem z nasadą trzonu, bo pochwa muchomora często kryje się w ściółce.
- Noś grzyby w przewiewnym koszyku, nie w foliowej torbie, bo szybko się w niej psują.
- Omijaj okolice ruchliwych dróg i zakładów przemysłowych, bo grzyby kumulują metale ciężkie.
- Przyrządź grzyby jak najszybciej po zbiorze i nie przechowuj długo gotowych potraw.
- Sanepid odradza podawanie dzikich grzybów małym dzieciom oraz kobietom w ciąży i karmiącym.
- Nie niszcz grzybów, których nie zbierasz. Są ważną częścią lasu.
Mity, które mogą zabić
Mit: Srebrna łyżeczka lub cebula ciemnieją przy trującym grzybie.
Prawda: Żaden domowy test nie wykrywa toksyn grzybów.
Mit: Grzyb nadgryziony przez ślimaki jest jadalny.
Prawda: Zwierzęta tolerują toksyny, które dla człowieka są śmiertelne.
Mit: Gotowanie, suszenie lub marynowanie usuwa truciznę.
Prawda: Toksyny muchomora sromotnikowego są odporne na wysoką temperaturę i suszenie.
Mit: Trujące grzyby mają nieprzyjemny zapach i gorzki smak.
Prawda: Muchomor sromotnikowy pachnie słabo, a według relacji zatrutych osób jest smaczny.
Gdzie sprawdzić grzyby
W sezonie wiele stacji sanitarno-epidemiologicznych (Sanepid) prowadzi bezpłatne konsultacje grzyboznawcze. Przynieś całe, nieoczyszczone owocniki, najlepiej każdy gatunek osobno.
Najgroźniejsze grzyby w atlasie
Gatunki śmiertelnie trujące. Pełna lista trujących jest na stronie grzyby trujące.
Czubajeczka brązowoczerwonawaLepiota brunneoincarnataŚmiertelnie trujący
Czubajeczka kasztanowataLepiota castaneaŚmiertelnie trujący
Hełmówka jadowitaGalerina marginataŚmiertelnie trujący
Krowiak podwiniętyPaxillus involutusŚmiertelnie trujący
Muchomor jadowityAmanita virosaŚmiertelnie trujący
Muchomor sromotnikowyAmanita phalloidesŚmiertelnie trujący
Piestrzenica kasztanowataGyromitra esculentaŚmiertelnie trujący
Strzępiak ceglastyInosperma erubescensŚmiertelnie trujący
Zasłonak rudawyCortinarius rubellusŚmiertelnie trujący
Zasłonak rudyCortinarius orellanusŚmiertelnie trujący