Muchomor jadowity

Amanita virosa

Nazywany też: biały muchomor

Śmiertelnie trujący

Muchomor jadowity (Amanita virosa)
Fot. Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Cały biały i śmiertelnie trujący. Sobowtór pieczarek i młodych kań.

Otwórz w aplikacjiPobierz z Google Play
Śmiertelnie trujący!

Zawiera amanityny, których nie niszczy gotowanie, smażenie, suszenie ani mrożenie. Pierwsze objawy pojawiają się zwykle 6–24 godziny po posiłku, gdy toksyny już niszczą wątrobę; potem może nastąpić pozorna poprawa. Już jeden owocnik może być śmiertelny. Przy podejrzeniu zatrucia natychmiast dzwoń pod 112 lub jedź na SOR, nie czekając na objawy, i zabierz resztki grzybów.

Co robić przy podejrzeniu zatrucia

Opis

Śnieżnobiały muchomor o stożkowatym kapeluszu, z nietrwałym pierścieniem i bulwą w pochwie. Zawiera te same toksyny co muchomor sromotnikowy. Opisywany w niektórych atlasach muchomor wiosenny prawdopodobnie w Polsce nie występuje, a białe owocniki brane za niego to zwykle ten gatunek lub biała odmiana sromotnika.

Jak rozpoznać

  • Kapelusz 4–10 cm, czysto biały, u młodych stożkowaty, potem dzwonkowaty.
  • Blaszki białe, wolne, nigdy nie różowieją ani nie brązowieją; wysyp zarodników biały.
  • Trzon biały, kosmaty, z delikatnym, często postrzępionym lub całkiem zanikłym pierścieniem.
  • U nasady bulwa w białej, workowatej pochwie, często głęboko w ziemi: wykop cały trzon.

Kiedy i gdzie szukać

Sezon: od czerwca do listopada, najwięcej od sierpnia do września.

  • Lasy iglaste
  • Lasy liściaste
  • Lasy mieszane
  • Blaszki

Wilgotne lasy iglaste i mieszane, często pod świerkami i brzozami, rzadziej pod bukami i dębami, na kwaśnych, ubogich glebach, także na torfowiskach i w górach.

W kalendarzu grzybiarza: sierpień, wrzesień.

Uwaga na sobowtóry

  • Pieczarka polnaJadalny

    Jak odróżnić: Pieczarka ma różowe, a potem czekoladowobrązowe blaszki, ciemny wysyp zarodników i nie ma pochwy. Miejsce nie rozstrzyga: muchomor jadowity bywa też na trawnikach pod drzewami.

  • Pieczarka białawaJadalny

    Jak odróżnić: Pieczarka biaława pachnie anyżem, żółknie po potarciu, ma gruby pierścień, a jej blaszki z wiekiem szarzeją i brązowieją; u nasady nie ma pochwy.

  • Pieczarka zaroślowaJadalny

    Jak odróżnić: Pieczarka zaroślowa pachnie anyżem, żółknie po potarciu, ma płaską, obrzeżoną bulwkę bez workowatej pochwy, a jej blaszki stają się szaroróżowe, potem brązowe.

  • Czubajka kaniaJadalny

    Jak odróżnić: Kania ma łuskowaty, brązowawy kapelusz, gruby, przesuwalny pierścień i zgrubiałą nasadę trzonu bez pochwy.

  • Muchomor cytrynowyTrujący

    Jak odróżnić: Biała odmiana muchomora cytrynowego pachnie surowymi ziemniakami, ma płaskie łatki na kapeluszu i kulistą bulwę z krótkim brzegiem zamiast workowatej pochwy. Też jest trująca.

  • Muchomor szarawyNiejadalny

    Jak odróżnić: Jasne okazy muchomora szarawego nie mają pierścienia ani bulwy, choć też wyrastają z workowatej pochwy, a brzeg ich kapelusza jest wyraźnie prążkowany.

  • Purchawka chropowataJadalny

    Jak odróżnić: Młody muchomor w osłonie wygląda jak białe jajo. Purchawka przekrojona wzdłuż jest w środku jednolicie biała, a w jaju muchomora widać zarys kapelusza, blaszek i trzonu.