Pieczarka biaława
Agaricus arvensis
Nazywany też: pieczarka owcza
Jadalny
Duża, biała pieczarka łąk i pastwisk o zapachu anyżu; jadalna, ale tylko dla doświadczonych, bo przypomina białe muchomory.
Jej blaszki długo pozostają jasne, dlatego młode owocniki łatwo pomylić ze śmiertelnie trującym muchomorem jadowitym lub białą formą sromotnika. Zbieraj tylko okazy z wyraźnie brązowiejącymi blaszkami i z zapachem anyżu; wykop cały trzon i sprawdź, czy nie ma pochwy.
Opis
Duża, biała pieczarka o jedwabistym kapeluszu, żółknącym po potarciu, pachnąca anyżem lub migdałami. Ma gruby, trwały pierścień, którego spód pęka gwiazdkowato jak koło zębate, a jej blaszki długo pozostają jasne. Rośnie na łąkach, pastwiskach, w zaroślach i na skrajach lasów.
Jak rozpoznać
- Kapelusz 8–15 cm, biały do kremowego, gładki, jedwabisty, z wiekiem bladoochrowy; po potarciu żółknie.
- Blaszki wolne, gęste, długo białawe do szarawych, czasem bladoróżowe, potem szarobrązowe, w końcu czekoladowobrązowe.
- Trzon 5–15 cm, biały, ku podstawie nieco rozszerzony, bez wyraźnej bulwy i bez pochwy, z grubym, podwójnym pierścieniem, od spodu pękającym gwiazdkowato. Wykop cały trzon.
- Miąższ biały, zwarty, po przekrojeniu nie staje się jaskrawożółty; wyraźny zapach anyżu lub migdałów.
Kiedy i gdzie szukać
Sezon: od maja do października, najwięcej od sierpnia do września.
Łąki, pastwiska, zarośla, parki i skraje lasów, rzadziej lasy iglaste i liściaste, często w kręgach.
W kuchni
Gromadzi kadm i miedź, więc jedz ją okazjonalnie i nie zbieraj przy drogach. Zawsze smaż lub duś, nigdy na surowo; anyżowy zapach znika podczas gotowania.
Uwaga na sobowtóry
Muchomor jadowityŚmiertelnie trującyJak odróżnić: Muchomor jadowity ma zawsze białe blaszki i biały wysyp zarodników, kosmaty trzon i bulwę w workowatej pochwie; nie żółknie i nie pachnie anyżem.
Muchomor sromotnikowyŚmiertelnie trującyJak odróżnić: Biała forma sromotnika ma blaszki białe, u starych kremowe lub zielonkawe, ale nigdy różowe ani brązowe, biały wysyp zarodników, bulwę w wysokiej, workowatej pochwie i słodkawy zapach zamiast anyżowego.
Pieczarka karbolowaTrującyJak odróżnić: Pieczarka karbolowa pachnie atramentem lub fenolem, a przekrojona podstawa trzonu natychmiast jaskrawo żółknie. Jest trująca.
Pieczarka zaroślowaJadalnyJak odróżnić: Pieczarka zaroślowa jest smuklejsza, rośnie w lesie i ma płaską, obrzeżoną bulwkę u nasady trzonu. Też jest jadalna.
Pieczarka polnaJadalnyJak odróżnić: Pieczarka polna jest mniejsza, ma żywo różowe blaszki u młodych, delikatny, zanikający pierścień i grzybowy, nie anyżowy zapach.