Zasłonak rudawy
Cortinarius rubellus
Nazywany też: zasłonak spiczasty
Śmiertelnie trujący
Śmiertelnie trujący, rudy zasłonak z lasów świerkowych; niszczy nerki, a objawy pojawiają się po wielu dniach.
Zawiera orelaninę, która niszczy nerki, a gotowanie ani suszenie jej nie usuwają. Pierwsze objawy (nudności, wymioty, potem silne pragnienie, częste oddawanie moczu, bóle w okolicy lędźwi) pojawiają się zwykle po 2–20 dniach, gdy nerki są już uszkadzane. Jeśli jadłeś nieznane grzyby, natychmiast dzwoń pod 112 lub jedź na SOR i powiedz o nich lekarzowi, nawet po wielu dniach.
Opis
Rudopomarańczowy grzyb blaszkowy ze spiczastym garbkiem, rosnący w wilgotnych lasach iglastych, zwłaszcza świerkowych. Zawiera orelaninę, która uszkadza nerki; zatrucia często kończą się trwałą niewydolnością nerek. W Polsce jego rozmieszczenie jest słabo poznane.
Jak rozpoznać
- Kapelusz 3–8 cm, rudopomarańczowy do cynamonowobrązowego, suchy, matowy, delikatnie łuseczkowaty, ze spiczastym lub zaokrąglonym garbkiem.
- Blaszki rzadkie, grubawe, cynamonowopomarańczowe, potem rdzawobrązowe; u młodych osłonięte pajęczynowatą zasnówką.
- Trzon 5–10 cm, barwy kapelusza, z żółtymi, zygzakowatymi opaskami (resztkami osłony), bez błoniastego pierścienia.
- Zapach słaby, rzodkiewkowy; wysyp zarodników rdzawobrązowy. Nie próbuj jego smaku.
Kiedy i gdzie szukać
Sezon: od lipca do października, najwięcej od sierpnia do września.
Wilgotne lasy iglaste i mieszane, zwłaszcza pod świerkami, na kwaśnych glebach, często wśród mchów i torfowców.
Uwaga na sobowtóry
Pieprznik jadalnyJadalnyJak odróżnić: Kurka ma grube, rozwidlone listewki zamiast blaszek, jest żółta do pomarańczowożółtej, ma pełny trzon bez zasnówki i daje jasny wysyp zarodników.
Pieprznik trąbkowyJadalnyJak odróżnić: Pieprznik trąbkowy ma lejkowaty owocnik z pustym w środku trzonem i szarożółte listewki zamiast blaszek.
Klejek czerwonawyJadalnyJak odróżnić: Klejek ma lepki w wilgoci kapelusz, daleko zbiegające blaszki, najpierw szarooliwkowe, potem purpurowoczarne, oliwkowoczarny wysyp zarodników i rośnie pod sosnami.
Zasłonak rudyŚmiertelnie trującyJak odróżnić: Zasłonak rudy rośnie w lasach liściastych, ma mniej wyraźny garbek, bardziej pomarańczowe blaszki i trzon bez żółtych opasek; jest tak samo śmiertelnie trujący.
Zasłonak cynamonowyTrującyJak odróżnić: Zasłonak cynamonowy jest drobniejszy, oliwkowobrązowy, z gęstszymi, żółtopomarańczowymi blaszkami; również jest trujący.