Pieprznik jadalny

Cantharellus cibarius

Nazywany też: kurka, lisica

Jadalny

Pieprznik jadalny (Cantharellus cibarius)
Fot. Heisenberg-pl, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Kurka, czyli żółty, lejkowaty grzyb o owocowym zapachu.

Otwórz w aplikacjiPobierz z Google Play
Zachowaj ostrożność

Najgroźniejsza pomyłka to śmiertelnie trujące zasłonaki (rudy i rudawy): mają prawdziwe blaszki, z wiekiem rdzawobrązowe, a objawy uszkodzenia nerek pojawiają się dopiero po kilku dniach. Często myli się kurkę także z lisówką pomarańczową, która u części osób wywołuje dolegliwości żołądkowe. Przed zebraniem obejrzyj spód kapelusza: kurka ma niskie, tępe, rozwidlone listewki zbiegające na trzon jak fałdy, a nie osobne płytki blaszek; blaszki zasłonaków bywają rzadkie i grube, więc sama grubość niczego nie rozstrzyga. Kurka rośnie na ziemi: pomarańczowe grzyby z blaszkami rosnące kępami na pniakach to inne gatunki, w tym trujący Omphalotus olearius, w Polsce znaleziony dotąd raz (2020 r.).

Co robić przy podejrzeniu zatrucia

Opis

Żółty, mięsisty grzyb w kształcie lejka. Zamiast blaszek ma grube, rozwidlone listewki zbiegające na trzon. Pachnie owocowo, trochę jak morele.

Jak rozpoznać

  • Kapelusz 3–10 cm, jajowożółty, z falistym, podwiniętym brzegiem, z czasem lejkowaty.
  • Pod kapeluszem grube, widlasto rozgałęzione listewki zbiegające na trzon, a nie prawdziwe blaszki.
  • Trzon tej samej barwy co kapelusz, pełny, zwężający się ku dołowi.
  • Miąższ białawy do bladożółtego, zwarty, o owocowym zapachu i lekko pieprznym smaku.

Kiedy i gdzie szukać

Sezon: od czerwca do października, najwięcej od lipca do sierpnia.

  • Lasy iglaste
  • Lasy liściaste
  • Lasy mieszane
  • Listewki

Lasy iglaste i liściaste, w mchu i wśród borówek; często w tych samych miejscach co roku.

W kalendarzu grzybiarza: lipiec, sierpień.

W kuchni

Rzadko bywa robaczywy. Najlepszy smażony z masłem i cebulą; zawsze go smaż, duś lub gotuj, nigdy nie jedz na surowo. Po wysuszeniu twardnieje.

Uwaga na sobowtóry

  • Zasłonak rudyŚmiertelnie trujący

    Jak odróżnić: Zasłonak rudy ma prawdziwe blaszki: osobne, rzadkie, dość grube płytki, nierozwidlone, rdzawopomarańczowe, z wiekiem rdzawobrązowe, a do tego rdzawobrązowy wysyp zarodników. Kurka ma niskie, tępe, rozwidlone listewki w kolorze kapelusza, przechodzące na trzon jak fałdy. Pomyłka grozi nieodwracalnym uszkodzeniem nerek.

  • Zasłonak rudawyŚmiertelnie trujący

    Jak odróżnić: Zasłonak rudawy ma kapelusz ze spiczastym garbkiem, prawdziwe blaszki, cynamonowe, potem rdzawobrązowe, rdzawobrązowy wysyp zarodników i włóknisty trzon z żółtymi, zygzakowatymi opaskami. Kurka nie ma blaszek, tylko tępe listewki, i pachnie owocowo, jak morela.

  • Lisówka pomarańczowaNiejadalny

    Jak odróżnić: Lisówka ma cienkie, gęste, wielokrotnie rozwidlone, prawdziwe blaszki, jest bardziej pomarańczowa i miękka, bez owocowego zapachu, i rośnie także na próchniejącym drewnie drzew iglastych.

  • Kolczak obłączastyJadalny

    Jak odróżnić: Kolczak z góry wygląda podobnie, ale pod kapeluszem ma gęste, kruche kolce zamiast listewek. Też jest jadalny.