Hełmówka jadowita

Galerina marginata

Nazywany też: hełmówka obrzeżona

Śmiertelnie trujący

Hełmówka jadowita (Galerina marginata)
Fot. Dan Molter (shroomydan) / Mushroom Observer, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Mały, niepozorny grzyb z pniaków, zawierający toksyny muchomora sromotnikowego.

Otwórz w aplikacjiPobierz z Google Play
Śmiertelnie trujący!

Zawiera amanityny, te same toksyny co muchomor sromotnikowy; gotowanie, suszenie ani mrożenie ich nie niszczą. Pierwsze objawy pojawiają się zwykle 6–24 godziny po posiłku, gdy wątroba jest już niszczona, a po nich może nastąpić pozorna poprawa. Przy podejrzeniu zatrucia natychmiast dzwoń pod 112 lub jedź na SOR, nie czekając na objawy, i zabierz resztki grzybów.

Co robić przy podejrzeniu zatrucia

Opis

Niewielki brązowy grzyb rosnący na butwiejącym drewnie, często w kępach. Bywa mylony z opieńką i łuszczakiem zmiennym. Zawiera amanityny.

Jak rozpoznać

  • Kapelusz 1–5 cm, ochrowobrązowy do miodowego, w wilgotną pogodę błyszczący.
  • Blaszki żółtawe, potem rdzawobrązowe.
  • Trzon cienki, brązowy, z cienkim, błoniastym pierścieniem, który często zanika, poniżej srebrzyście włóknisty.
  • Wysyp zarodników rdzawobrązowy, a u opieńki biały.
  • Miąższ cienki, o mącznym zapachu; łuszczak zmienny pachnie przyjemnie, jak świeże drewno.

Kiedy i gdzie szukać

Sezon: od maja do grudnia, najwięcej od września do listopada.

  • Na drewnie
  • Lasy iglaste
  • Lasy liściaste
  • Lasy mieszane
  • Blaszki

Butwiejące pniaki, kłody i zagrzebane drewno drzew iglastych i liściastych (na niżu często buka), często wśród mchów; bywa na tym samym pniaku co łuszczak zmienny.

W kalendarzu grzybiarza: wrzesień, październik, listopad.

Uwaga na sobowtóry

  • Łuszczak zmiennyJadalnyTylko dla doświadczonych

    Jak odróżnić: Łuszczak ma trzon pod pierścieniem pokryty odstającymi, ciemnobrązowymi łuseczkami i pachnie przyjemnie, a hełmówka ma tam srebrzyste włókienka i pachnie mąką; obie mają rdzawobrązowy wysyp, więc w razie wątpliwości nie zbieraj.

  • Opieńka miodowaWarunkowo jadalny

    Jak odróżnić: Opieńka jest większa, ma łuseczki na kapeluszu, białawe blaszki i biały wysyp zarodników.

  • Płomiennica zimowaJadalny

    Jak odróżnić: Płomiennica ma śliski, pomarańczowożółty kapelusz, aksamitny, ciemny trzon bez pierścienia i biały wysyp zarodników.

  • Maślanka łagodnaJadalny

    Jak odróżnić: Maślanka łagodna ma szarawe, potem szarofioletowe blaszki, fioletowobrązowy wysyp zarodników i trzon bez wyraźnego pierścienia.