Płomiennica zimowa

Flammulina velutipes

Nazywany też: zimówka aksamitnotrzonowa

Jadalny

Płomiennica zimowa (Flammulina velutipes)
Fot. Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Pomarańczowy grzyb z aksamitnym, ciemnym trzonem, rosnący kępami na drzewach liściastych zimą; jadalny.

Otwórz w aplikacjiPobierz z Google Play
Zachowaj ostrożność

Późną jesienią na tych samych pniakach może rosnąć śmiertelnie trująca hełmówka jadowita. Płomiennica nie ma pierścienia i daje biały wysyp zarodników; grzyba z pierścieniem lub rdzawobrązowym wysypem nie zbieraj.

Co robić przy podejrzeniu zatrucia

Opis

Grzyb blaszkowy rosnący kępami na pniach i pniakach drzew liściastych, najobficiej na topolach i wierzbach. Owocnikuje od jesieni do wiosny, także podczas odwilży, i znosi mróz. Sprzedawane w sklepach enoki to blisko spokrewniony, uprawiany gatunek azjatycki.

Jak rozpoznać

  • Kapelusz 2–7 cm, żółtopomarańczowy do pomarańczowobrązowego, gładki, w wilgotną pogodę śliski i błyszczący.
  • Blaszki rzadkie, najpierw białawe, potem jasnożółte.
  • Trzon do 10 cm, łykowaty, bez pierścienia, od dołu czarnobrązowy i aksamitny, u góry jaśniejszy.
  • Wysyp zarodników biały, a hełmówka i łuszczak mają rdzawobrązowy.

Kiedy i gdzie szukać

Sezon: od września do kwietnia, najwięcej od listopada do grudnia.

  • Na drewnie
  • Lasy liściaste
  • Lasy mieszane
  • Parki i ogrody
  • Blaszki

Pnie, pniaki i gałęzie drzew liściastych, zwłaszcza topól i wierzb, w lasach, parkach i ogrodach, czasem kilka metrów nad ziemią.

W kalendarzu grzybiarza: listopad, grudzień.

W kuchni

Zbieraj kapelusze, bo trzony są łykowate; śliską skórkę najlepiej zdjąć. Zawsze gotuj lub smaż, nigdy nie jedz na surowo; dobra do zup i marynowania.

Uwaga na sobowtóry

  • Hełmówka jadowitaŚmiertelnie trujący

    Jak odróżnić: Hełmówka ma ochrowobrązowy kapelusz, w wilgoci gładki i błyszczący, więc wygląd kapelusza nie rozstrzyga. Ma pierścień lub strefę pierścieniową, trzon pokryty srebrzystymi włókienkami, a nie aksamitny i czarnobrązowy, oraz rdzawobrązowy wysyp zarodników zamiast białego.

  • Maślanka wiązkowaTrujący

    Jak odróżnić: Maślanka ma siarkowożółty kapelusz, zielonkawe blaszki, żółty trzon i fioletowobrązowy wysyp zarodników; jest bardzo gorzka.

  • Łuszczak zmiennyJadalnyTylko dla doświadczonych

    Jak odróżnić: Łuszczak ma kapelusz w wilgoci jednolicie cynamonowobrązowy, przy wysychaniu jaśniejący od środka, pierścień, odstające łuseczki na trzonie pod pierścieniem i rdzawobrązowy wysyp zarodników.