Opieńka miodowa
Armillaria mellea
Nazywany też: opieńka, podpieńki
Warunkowo jadalny
.jpg){kind=link}
Grzyb rosnący kępami na pniach, jadalny dopiero po obgotowaniu.
Surowa lub niedogotowana opieńka wywołuje wymioty i biegunkę; jadalna jest dopiero po obgotowaniu (ok. 20 minut) z wylaniem wody. Na tych samych pniakach rosną śmiertelnie trująca hełmówka jadowita i trująca maślanka wiązkowa: zbieraj tylko kępy o białawych blaszkach i białym wysypie zarodników.
Opis
Niewielki grzyb blaszkowy rosnący gęstymi kępami na pniach i korzeniach drzew. Dla lasu jest groźnym pasożytem, w kuchni cenionym grzybem, ale tylko po wcześniejszym obgotowaniu.
Jak rozpoznać
- Kapelusz 3–10 cm, miodowożółty do brązowego, na środku z ciemnymi łuseczkami.
- Blaszki białawe do kremowych, z wiekiem brązowo plamiste.
- Trzon smukły, włóknisty, z trwałym, białawożółtym pierścieniem.
- Rośnie w kępach na drewnie; wysyp zarodników jest biały.
Kiedy i gdzie szukać
Sezon: od sierpnia do listopada, najwięcej od września do października.
Pnie, pniaki i korzenie drzew liściastych, rzadziej iglastych, w lasach, parkach, ogrodach i sadach; jesienią pojawia się masowo.
W kalendarzu grzybiarza: wrzesień, październik.
W kuchni
Obgotuj ok. 20 minut i wylej wodę, dopiero potem przyrządzaj. Zbieraj kapelusze młodych owocników.
Uwaga na sobowtóry
Hełmówka jadowitaŚmiertelnie trującyJak odróżnić: Hełmówka jest mniejsza, ma rdzawobrązowe blaszki i zarodniki, a zawiera te same toksyny co muchomor sromotnikowy.
Zasłonak rudyŚmiertelnie trującyJak odróżnić: Zasłonak rudy rośnie pojedynczo na ziemi w lasach liściastych, a nie kępami na drewnie, nie ma pierścienia, a jego blaszki i wysyp zarodników są rdzawobrązowe. Zawiera orelaninę, która niszczy nerki.
Maślanka wiązkowaTrującyJak odróżnić: Maślanka ma siarkowożółty kapelusz, zielonkawe blaszki, nie ma pierścienia i jest bardzo gorzka.
Łuskwiak nastroszonyTrującyJak odróżnić: Łuskwiak ma kapelusz i trzon gęsto pokryte sterczącymi łuskami (u opieńki łuseczki są drobne i łatwo się ścierają), pachnie rzodkwią i ma rdzawobrązowy wysyp zarodników.
Maślanka ceglastaNiejadalnyJak odróżnić: Maślanka ceglasta ma gładki, ceglastoczerwony kapelusz bez łuseczek, żółtawe, potem oliwkowoszare blaszki i fioletowobrązowy wysyp zarodników.
Opieńka ciemnaWarunkowo jadalnyJak odróżnić: Opieńka ciemna rośnie głównie na drzewach iglastych, ma wyraźne ciemnobrązowe łuski na kapeluszu i biały pierścień z ciemnymi łuseczkami od spodu; przyrządza się ją tak samo.