Muchomor królewski
Amanita regalis
Trujący
Rzadki, górski krewny muchomora czerwonego o wątrobowobrązowym kapeluszu z jasnymi łatkami; trujący.
Zawiera kwas ibotenowy i muscymol, podobnie jak muchomor czerwony, a zatrucia nim bywają cięższe; gotowanie nie usuwa toksyn. Objawy pojawiają się zwykle po 0,5–3 godzinach: wymioty, splątanie, pobudzenie lub senność, halucynacje i drgawki. Przy podejrzeniu zatrucia natychmiast dzwoń pod 112 lub jedź na SOR, nawet bez objawów.
Opis
Duży muchomor o wątrobowobrązowym do żółtobrązowego kapeluszu z białawymi do ochrowożółtych łatkami. W Polsce rzadki, na Czerwonej liście, rośnie głównie w górskich lasach pod świerkami i jodłami. Zawiera te same toksyny co muchomor czerwony, a zatrucia nim bywają cięższe.
Jak rozpoznać
- Kapelusz 5–20 cm, wątrobowobrązowy do żółtobrązowego, ciemniejszy pośrodku, z białawymi do ochrowożółtych łatkami; brzeg u starszych prążkowany.
- Blaszki białe, potem kremowożółtawe, gęste, wolne.
- Trzon 8–20 cm, białawy do żółtawego, z wyraźnym, białawym do żółtawego pierścieniem; u nasady bulwa z kilkoma pierścieniami brodawek, bez ostrego brzegu i bez workowatej pochwy. Wykop cały trzon.
- Miąższ biały, pod skórką kapelusza złotawy do żółtobrązowego, nie zmienia barwy.
Kiedy i gdzie szukać
Sezon: od czerwca do października, najwięcej od lipca do sierpnia.
Górskie lasy pod świerkami i jodłami, także ich obrzeża wśród traw, na kwaśnych glebach; poza górami bardzo rzadko.
Uwaga na sobowtóry
Muchomor czerwieniejącyNiejadalnyJak odróżnić: Muchomor czerwieniejący ma biały miąższ pod skórką kapelusza, który w miejscach uszkodzeń czerwienieje, i pierścień prążkowany z wierzchu.
Muchomor czerwonyTrującyJak odróżnić: Muchomor czerwony ma czerwony do pomarańczowego kapelusz z białymi łatkami. Też jest trujący.
Muchomor plamistyTrującyJak odróżnić: Muchomor plamisty ma drobne, czysto białe łatki, biały miąższ także pod skórką kapelusza i małą bulwę z ostrym, odstającym brzegiem. Też jest trujący.
Czubajka kaniaJadalnyJak odróżnić: Kania ma brązowe łuski zamiast łatek, trzon w wężowy deseń, gruby, przesuwalny pierścień i bulwę bez brodawek; w Finlandii ten muchomor zjedzono, biorąc go za kanie.
Muchomor twardawyNiejadalnyJak odróżnić: Muchomor twardawy ma szarobrązowy kapelusz z szarymi łatkami, pierścień prążkowany z wierzchu i korzeniasto zwężoną bulwę.