Borowik szatański

Rubroboletus satanas

Nazywany też: szatan, krwistoborowik szatański

TrującyOchrona ścisła

Borowik szatański (Rubroboletus satanas)
Fot. Archenzo, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Rzadki, trujący i ściśle chroniony borowik o białawym kapeluszu i czerwonych porach.

Otwórz w aplikacjiPobierz z Google Play
Grzyb trujący

Zawiera toksyczną glikoproteinę bolesatynę i wywołuje ostre zatrucie żołądkowo-jelitowe: silne nudności, gwałtowne wymioty i biegunkę, zwykle od pół godziny do 3 godzin po posiłku. Obróbka termiczna nie czyni go bezpiecznym. Przy podejrzeniu zatrucia natychmiast dzwoń pod 112 albo jedź na SOR; do lekarza powinni zgłosić się wszyscy, którzy jedli tę potrawę.

Co robić przy podejrzeniu zatrucia

Gatunek chroniony (Ochrona ścisła)

Ochrona ścisła (rozporządzenie Ministra Środowiska z 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408, zał. 1). Nie wolno go zrywać, zbierać, uszkadzać, niszczyć, przechowywać, posiadać, sprzedawać, wymieniać, darować ani przewozić przez granicę, a także niszczyć jego siedlisk. Zakaz niszczenia owocników i siedlisk obowiązuje także przy gospodarce leśnej i rolnej. Zostaw go na miejscu; możesz go sfotografować.

Opis

Masywny grzyb rurkowy ciepłych lasów liściastych na glebach wapiennych. W Polsce bardzo rzadki i objęty ochroną ścisłą. Wywołuje silne zatrucia żołądkowo-jelitowe.

Jak rozpoznać

  • Kapelusz 8–25 cm, białawy, szarawy do oliwkowoszarego.
  • Pory u młodych żółtawopomarańczowe, potem krwistoczerwone, po uciśnięciu sinieją.
  • Trzon bardzo gruby, beczułkowaty, żółty u góry, czerwony pośrodku, z czerwoną siateczką.
  • Miąższ białawy, po przekrojeniu powoli sinieje; starsze owocniki pachną nieprzyjemnie.

Kiedy i gdzie szukać

Sezon: od lipca do września, najwięcej od sierpnia do września.

  • Lasy liściaste
  • Rurki

Ciepłe lasy liściaste z dębem, bukiem i grabem, na glebach wapiennych.

W kalendarzu grzybiarza: sierpień, wrzesień.

Uwaga na sobowtóry

  • Borowik ceglastoporyWarunkowo jadalny

    Jak odróżnić: Borowik ceglastopory ma ciemnobrązowy kapelusz i trzon w czerwone kropki zamiast siateczki.

  • Borowik szlachetnyJadalny

    Jak odróżnić: Prawdziwek ma białe lub żółtozielone rurki i miąższ, który nie sinieje.

  • Borowik ponuryWarunkowo jadalny

    Jak odróżnić: Borowik ponury ma oliwkowobrązowy kapelusz, smuklejszy trzon z siateczką o wydłużonych oczkach i miąższ, który szybko i mocno granatowieje.

  • Borowik żółtoporyTrujący

    Jak odróżnić: Borowik żółtopory ma podobnie jasny kapelusz, ale jego pory są cytrynowożółte, z wiekiem oliwkowe, nigdy czerwone, a miąższ jest gorzki.

  • Borowik korzeniastyTrującyOchrona ścisła

    Jak odróżnić: Borowik korzeniasty ma cytrynowożółte pory i żółty trzon bez czerwieni, zwężony w korzeniastą nasadę.