Smardz jadalny

Morchella esculenta

Nazywany też: smardz, smardz stożkowaty

Warunkowo jadalnyOchrona częściowa

Smardz jadalny (Morchella esculenta)
Fot. Andreas Kunze, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Wiosenny smardz o jajowatym, plastrowatym kapeluszu; dziko rosnący jest chroniony i bez zezwolenia nie wolno go zbierać.

Zachowaj ostrożność

Na surowo trujący. Łatwo go pomylić ze śmiertelnie trującą piestrzenicą kasztanowatą. Niedogotowany wywołuje wymioty i biegunkę, a zjedzony w dużej ilości także zawroty głowy, drżenie i zaburzenia równowagi.

Co robić przy podejrzeniu zatrucia

Gatunek chroniony (Ochrona częściowa)

Ochrona częściowa (rozporządzenie Ministra Środowiska z 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408, zał. 2 i 3). Smardzy rosnących dziko, poza ogrodami, uprawami ogrodniczymi, szkółkami leśnymi i terenami zieleni, nie wolno zrywać, zbierać, uszkadzać ani niszczyć; nie wolno też niszczyć ich siedlisk. Wyjątkiem jest wyłącznie ręczny zbiór na podstawie zezwolenia regionalnego dyrektora ochrony środowiska (RDOŚ) lub Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ); bez takiego zezwolenia smardzy w lesie nie zbieraj. Okazy z ogrodów, upraw, szkółek i terenów zieleni nie są chronione.

Opis

Wiosenny grzyb o jajowatym kapeluszu podzielonym na komory jak plaster miodu. Cały owocnik jest pusty w środku. Ceniony przysmak, ale na surowo trujący.

Jak rozpoznać

  • Kapelusz 3–8 cm, jajowaty, żółtawy do szarobrązowego, z głębokimi komorami.
  • Brak blaszek i rurek. Zarodniki powstają w komorach kapelusza.
  • Trzon białawy, ziarnisty, zrośnięty z kapeluszem.
  • Przekrojony wzdłuż jest całkowicie pusty i ma jedną wspólną komorę.

Kiedy i gdzie szukać

Sezon: od kwietnia do maja.

  • Lasy liściaste
  • Parki i ogrody
  • Bez blaszek i rurek

Wiosną w lasach łęgowych, zaroślach, sadach i parkach, często na glebach wapiennych.

W kalendarzu grzybiarza: kwiecień, maj.

W kuchni

Dziko rosnące smardze są chronione, a do sprzedaży dopuszcza się tylko smardze z ogrodów, upraw ogrodniczych, szkółek leśnych, terenów zieleni lub spoza Polski. Gotuj lub smaż dokładnie, bo samo zalanie wrzątkiem nie wystarcza. Nigdy nie jedz na surowo, jedz umiarkowane porcje i nie łącz z alkoholem.

Uwaga na sobowtóry