Naparstniczka czeska

Verpa bohemica

Nazywany też: smardzówka czeska

Warunkowo jadalnyOchrona częściowa

Naparstniczka czeska (Verpa bohemica)
Fot. Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Wczesnowiosenna krewna smardzy z główką wiszącą na szczycie trzonu jak naparstek; chroniona.

Otwórz w aplikacjiPobierz z Google Play
Zachowaj ostrożność

U części osób wywołuje zatrucie (wymioty, biegunkę i zaburzenia koordynacji ruchów), zwłaszcza po dużej porcji lub gdy je się ją kilka dni z rzędu; francuscy toksykolodzy uznają ją za niejadalną. Przy objawach zatrucia dzwoń pod 112 lub jedź na SOR.

Co robić przy podejrzeniu zatrucia

Gatunek chroniony (Ochrona częściowa)

Ochrona częściowa (rozporządzenie Ministra Środowiska z 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408, zał. 2). Dziko rosnących owocników nie wolno zrywać, zbierać, uszkadzać ani niszczyć, także na własny użytek; nie wolno też niszczyć ich siedlisk. Zbiór za zezwoleniem rozporządzenie przewiduje tylko dla gatunków z zał. 3, a tego gatunku tam nie ma, więc w Polsce w ogóle nie wolno jej zbierać. Zostaw ją na miejscu; możesz ją sfotografować.

Opis

Wiosenny grzyb z brązową, pofałdowaną główką przyrośniętą do trzonu tylko na samym szczycie, tak że reszta zwisa jak naparstek. Trzon jest długi i kruchy, najpierw wypełniony waciastym rdzeniem, później pusty. Rośnie w lasach liściastych, zaroślach i parkach, zwłaszcza pod osikami, jesionami i olszami.

Jak rozpoznać

  • Główka 2–5 cm wysokości, dzwonkowata, żółtobrązowa do ciemnobrązowej, z falistymi, podłużnymi fałdami.
  • Główka przyrośnięta tylko na szczycie trzonu, jej brzeg jest całkowicie wolny.
  • Trzon 7–20 cm, białawy do kremowożółtego, kruchy, wewnątrz z waciastym rdzeniem, później pusty.
  • Miąższ cienki, woskowaty, kruchy, biały, o grzybowym zapachu.

Kiedy i gdzie szukać

Sezon: od marca do maja, najwięcej w kwietniu.

  • Lasy liściaste
  • Parki i ogrody
  • Bez blaszek i rurek

Wilgotne lasy liściaste, łęgi, zarośla i parki, zwłaszcza pod osikami, jesionami i olszami, często na glebach wapiennych.

W kalendarzu grzybiarza: kwiecień.

W kuchni

Dziko rosnące okazy są chronione, a do sprzedaży dopuszczone są tylko naparstniczki spoza Polski. Jeśli jesz ją z legalnego źródła, zawsze dokładnie ją ugotuj, jedz małą porcję i nie jedz jej kilka dni z rzędu.

Uwaga na sobowtóry