Naparstniczka stożkowata
Verpa conica
Warunkowo jadalnyOchrona częściowa

Rzadka wiosenna krewna smardzy o gładkiej główce jak naparstek; chroniona.
Niedogotowana lub zjedzona w dużej ilości może zaszkodzić tak jak spokrewniona naparstniczka czeska, która u części osób wywołuje wymioty, biegunkę i zaburzenia koordynacji ruchów.
Ochrona częściowa (rozporządzenie Ministra Środowiska z 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408, zał. 2). Dziko rosnących owocników nie wolno zrywać, zbierać, uszkadzać ani niszczyć, także na własny użytek; nie wolno też niszczyć ich siedlisk. Zbiór za zezwoleniem rozporządzenie przewiduje tylko dla gatunków z zał. 3, a tego gatunku tam nie ma, więc w Polsce w ogóle nie wolno jej zbierać. Zostaw ją na miejscu; możesz ją sfotografować.
Opis
Niewielki wiosenny grzyb o gładkiej lub lekko pomarszczonej, brązowej główce, przyrośniętej do trzonu tylko na szczycie, jak naparstek nałożony na palec. Rośnie pojedynczo lub w grupach na skrajach lasów i zarośli, w miejscach trawiastych. W Polsce jest rzadki.
Jak rozpoznać
- Główka 2–4 cm wysokości, dzwonkowata, ochrowobrązowa do brązowej, gładka lub nieregularnie jamkowata.
- Główka przyrośnięta tylko na szczycie, jej brzeg jest wolny i odstaje od trzonu.
- Trzon 5–10 cm, bladożółty, z poprzecznymi zmarszczkami i brązowymi ziarenkami, pusty w środku.
- Miąższ cienki, kruchy, woskowaty, o przyjemnym zapachu.
Kiedy i gdzie szukać
Sezon: od kwietnia do maja.
Skraje lasów liściastych i zarośli oraz miejsca trawiaste, często pod krzewami; w Polsce znana z kilkudziesięciu stanowisk.
W kuchni
Dziko rosnące okazy są chronione i nie są dopuszczone do sprzedaży, więc nie zbieraj jej. Tam, gdzie zbiór jest legalny, jada się ją tylko dokładnie ugotowaną i w małej porcji.
Uwaga na sobowtóry
Naparstniczka czeskaWarunkowo jadalnyOchrona częściowaJak odróżnić: Naparstniczka czeska jest większa i ma główkę wyraźnie pofałdowaną podłużnymi fałdami. Też jest chroniona.
Smardz półwolnyWarunkowo jadalnyOchrona częściowaJak odróżnić: Smardz półwolny ma główkę z wyraźnymi komorami, przyrośniętą do trzonu na górnej połowie lub dwóch trzecich. Też jest chroniony.