Opieńka żółtawa

Armillaria gallica

Nazywany też: opieńka

Warunkowo jadalny

Opieńka żółtawa (Armillaria gallica)
Fot. Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Rzadziej zbierana opieńka drzew liściastych z bulwkowatą nasadą trzonu; jadalna tylko po obgotowaniu.

Otwórz w aplikacjiPobierz z Google Play
Zachowaj ostrożność

Surowa lub niedogotowana opieńka wywołuje wymioty i biegunkę; jadalna jest dopiero po obgotowaniu (ok. 20 minut) z wylaniem wody. Rośnie pojedynczo lub w małych grupach, więc łatwo ją pomylić z innymi brązowymi grzybami, zwłaszcza ze śmiertelnie trującą hełmówką jadowitą; zawsze sprawdzaj biały wysyp zarodników.

Co robić przy podejrzeniu zatrucia

Opis

Opieńka o różowobrązowym, drobno łuseczkowatym kapeluszu i trzonie zgrubiałym u nasady, z której wyrastają czarne sznury grzybni (ryzomorfy). Rośnie pojedynczo lub w małych grupach, często na korzeniach w pewnej odległości od drzewa, przez co wygląda, jakby wyrastała z ziemi.

Jak rozpoznać

  • Kapelusz 2,5–10 cm, różowobrązowy do mięsnobrązowego, pokryty drobnymi łuseczkami w kolorze kapelusza.
  • Blaszki przyrośnięte lub krótko zbiegające, białawe, potem jasnoróżowe z rdzawymi plamami.
  • Trzon 4–10 cm, u nasady bulwkowato zgrubiały, z wełnistym, często zanikającym pierścieniem i żółtawymi kłaczkami poniżej.
  • Miąższ biały, z wiekiem różowiejący; wysyp zarodników biały lub bardzo jasnokremowy.

Kiedy i gdzie szukać

Sezon: od sierpnia do listopada, najwięcej w październiku.

  • Na drewnie
  • Lasy liściaste
  • Blaszki

Pniaki, pnie i korzenie drzew liściastych, rzadko iglastych; owocniki z korzeni wyrastają często w pewnej odległości od pnia.

W kalendarzu grzybiarza: październik.

W kuchni

Obgotuj ok. 20 minut i wylej wodę, dopiero potem smaż lub duś. Zbieraj młode kapelusze, łykowate trzony wyrzuć.

Uwaga na sobowtóry

  • Hełmówka jadowitaŚmiertelnie trujący

    Jak odróżnić: Hełmówka ma gładki kapelusz bez łuseczek, rdzawobrązowe blaszki, rdzawobrązowy wysyp zarodników i trzon bez bulwkowatej nasady.

  • Maślanka wiązkowaTrujący

    Jak odróżnić: Maślanka ma gładki, siarkowożółty kapelusz, zielonkawe blaszki, fioletowobrązowy wysyp zarodników i bardzo gorzki smak.

  • Opieńka miodowaWarunkowo jadalny

    Jak odróżnić: Opieńka miodowa rośnie gęstymi kępami, ma trwały, żółtawy pierścień i trzon bez bulwkowatej nasady.

  • Opieńka ciemnaWarunkowo jadalny

    Jak odróżnić: Opieńka ciemna rośnie głównie na drzewach iglastych, ma ciemnobrązowe łuski na kapeluszu i gruby, biały pierścień z ciemnymi łuseczkami od spodu.