Gołąbek zielonawofioletowy

Russula cyanoxantha

Nazywany też: gołąbek modrożółty, gołąbek fioletowy

Jadalny

Gołąbek zielonawofioletowy (Russula cyanoxantha)
Fot. Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Jeden z najsmaczniejszych gołąbków: kapelusz w mieszaninie fioletu i zieleni, blaszki giętkie, nie łamliwe.

Zachowaj ostrożność

Zielono ubarwione okazy można pomylić ze śmiertelnie trującym muchomorem sromotnikowym. Zawsze wykręcaj grzyb w całości i sprawdzaj podstawę trzonu: muchomor ma bulwę w pochwie i zwykle pierścień, który u starych okazów może zaniknąć. Jeśli po zjedzeniu grzybów pojawią się wymioty lub biegunka, zwłaszcza po 6 i więcej godzinach, natychmiast dzwoń pod 112 albo jedź na SOR.

Co robić przy podejrzeniu zatrucia

Opis

Mięsisty gołąbek o bardzo zmiennym kapeluszu: fioletowym, niebieskawym, różowawym, oliwkowym lub zielonym, często w kilku barwach naraz; bywają też okazy całkiem zielone. Jego białe blaszki są wyjątkowo giętkie i nie kruszą się pod palcem, co odróżnia go od innych gołąbków. Rośnie głównie pod dębami i bukami.

Jak rozpoznać

  • Kapelusz 5–15 cm, fioletowy, niebieskawy, oliwkowy lub zielony, często wielobarwny, w wilgoci lepki.
  • Blaszki białe, dość gęste, jakby tłustawe i giętkie: przy potarciu uginają się, a nie kruszą.
  • Trzon 5–12 cm, biały, czasem z liliowym nalotem, bez pierścienia i pochwy.
  • Miąższ trwale biały, zwarty, bez wyraźnego zapachu.

Kiedy i gdzie szukać

Sezon: od lipca do października, najwięcej od sierpnia do września.

  • Lasy liściaste
  • Lasy mieszane
  • Blaszki

Lasy liściaste, rzadziej iglaste, głównie pod dębami i bukami; unika gleb wapiennych.

W kalendarzu grzybiarza: sierpień, wrzesień.

W kuchni

Nadaje się do smażenia, duszenia, zup i marynowania, zawsze po obróbce termicznej. Jedz tylko owocniki rozpoznane z całkowitą pewnością.

Uwaga na sobowtóry

  • Muchomor sromotnikowyŚmiertelnie trujący

    Jak odróżnić: Muchomor sromotnikowy ma kapelusz z promienistymi włókienkami, zwykle pierścień na trzonie, który u starych okazów może zaniknąć, i bulwę w białej, workowatej pochwie u nasady, często ukrytą w ściółce.

  • Gołąbek kruchyTrujący

    Jak odróżnić: Gołąbek kruchy jest dużo mniejszy i bardzo kruchy, ma fioletowawy kapelusz z ciemnym środkiem, łamliwe blaszki z drobno karbowanymi ostrzami i ostry, piekący smak.

  • Gołąbek zielonawyJadalny

    Jak odróżnić: Gołąbek zielonawy ma szarozielony kapelusz pękający na poletka i kruche blaszki.

  • Gołąbek białozielonawyJadalny

    Jak odróżnić: Gołąbek białozielonawy jest mniejszy, trawiastozielony, ma kruche blaszki i rośnie głównie pod brzozami.