Dzwonkówka trująca
Entoloma sinuatum
Nazywany też: wieruszka zatokowata
Trujący
Duża, jasnoszara dzwonkówka z żółtawymi, potem łososiowymi blaszkami; wywołuje bardzo ciężkie zatrucia.
Wywołuje ciężkie zatrucie żołądkowo-jelitowe: po pół godzinie do kilku godzin pojawiają się gwałtowne wymioty, biegunka i bóle brzucha, które mogą trwać 1–2 dni i prowadzić do odwodnienia; opisano też pojedyncze zgony. Przy podejrzeniu zatrucia od razu dzwoń pod 112 albo jedź na SOR.
Opis
Mięsisty grzyb o białawym do szaroochrowego, jedwabiście błyszczącym kapeluszu. Blaszki są długo żółtawe, potem łososioworóżowe, a wysyp zarodników różowy. Rośnie głównie od sierpnia do października, rzadziej już od maja, w lasach liściastych pod bukami i dębami, także w parkach.
Jak rozpoznać
- Kapelusz 5–20 cm, białawy, szaroochrowy do szarobrązowego, jedwabisty, gładki, z długo podwiniętym brzegiem.
- Blaszki wycięte przy trzonie, nigdy zbiegające, długo żółtawe, potem łososioworóżowe; wysyp zarodników różowy.
- Trzon 4–15 cm, gruby (1–3 cm), biały, u nasady często zgrubiały, bez pierścienia.
- Miąższ biały, gruby, o zapachu mąki z nutą zjełczałą.
Kiedy i gdzie szukać
Sezon: od maja do listopada, najwięcej od sierpnia do października.
Lasy liściaste, zwłaszcza pod bukami i dębami, na wilgotnych glebach gliniastych i wapiennych; także skraje lasów i parki.
W kalendarzu grzybiarza: sierpień, wrzesień, październik.
Uwaga na sobowtóry
Majówka wiosennaJadalnyJak odróżnić: Majówka ma blaszki zawsze białe do kremowych i biały wysyp zarodników, a rośnie wiosną, głównie w maju i czerwcu; zapach mąki mają obie, więc nie rozstrzyga.
Bruzdniczek największyJadalnyJak odróżnić: Bruzdniczek jest mniejszy, ma miękki, zamszowy kapelusz i blaszki głęboko zbiegające na trzon.
Lejkówka szarawaTrującyJak odróżnić: Lejkówka szarawa ma szary kapelusz z białawym nalotem, blaszki krótko zbiegające, nigdy różowe, i kremowy wysyp zarodników.
Dzwonkówka tarczowataNiejadalnyJak odróżnić: Dzwonkówka tarczowata ma higrofaniczny kapelusz, który wysychając jaśnieje, i rośnie wiosną pod krzewami i drzewami różowatymi.