Bruzdniczek największy

Clitopilus prunulus

Nazywany też: podsadka, sadówka

Jadalny

Bruzdniczek największy (Clitopilus prunulus)
Fot. Eric Smith / Mushroom Observer, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Biały, zamszowy grzyb o silnym zapachu świeżej mąki i różowiejących blaszkach; tylko dla doświadczonych.

Otwórz w aplikacjiPobierz z Google Play
Zachowaj ostrożność

Łatwo go pomylić z białymi lejkówkami zawierającymi muskarynę i z dzwonkówkami. Najważniejszy jest wysyp zarodników: u bruzdniczka wyraźnie różowy, u białych lejkówek biały lub kremowy, a u lejkówki liściowej najwyżej lekko różowawy, więc okazów o niewyraźnie różowym wysypie nie zbieraj. Różowy wysyp mają też dzwonkówki, ale ich blaszki są wycięte lub przyrośnięte, a nie głęboko zbiegające.

Co robić przy podejrzeniu zatrucia

Opis

Kapelusz jest biały do jasnoszarego, w dotyku miękki jak zamsz, z podwiniętym, nieregularnym brzegiem. Blaszki głęboko zbiegają na krótki trzon i z wiekiem różowieją, a wysyp zarodników jest różowy. Rośnie od lata do jesieni na polanach, skrajach lasów, przy leśnych drogach i ścieżkach, także w parkach.

Jak rozpoznać

  • Kapelusz 3–10 cm, biały do szarobiałego, matowy, zamszowy, w wilgoci lepki, z falistym, długo podwiniętym brzegiem.
  • Blaszki gęste, wąskie, miękkie, głęboko zbiegające, białe, potem różowe; wysyp zarodników wyraźnie różowy.
  • Trzon 2–6 cm, krótki, biały, często nie na środku kapelusza.
  • Miąższ biały, miękki, o bardzo silnym zapachu świeżej mąki lub ogórka.

Kiedy i gdzie szukać

Sezon: od czerwca do listopada, najwięcej od sierpnia do października.

  • Lasy iglaste
  • Lasy liściaste
  • Lasy mieszane
  • Parki i ogrody
  • Blaszki

Widne miejsca w lasach liściastych i iglastych: polany, skraje, ścieżki i drogi leśne; także parki i pobocza.

W kalendarzu grzybiarza: sierpień, wrzesień, październik.

W kuchni

Smaż lub duś, zawsze dokładnie; dobry do sosów i do suszenia. Ze względu na miękki miąższ nie nadaje się do marynat.

Uwaga na sobowtóry

  • Lejkówka liściowaTrujący

    Jak odróżnić: Lejkówka liściowa ma kapelusz kredowo oszroniony, a nie zamszowy, i kremowy, najwyżej różowawy wysyp zarodników.

  • Dzwonkówka trującaTrujący

    Jak odróżnić: Dzwonkówka trująca jest większa (do 20 cm) i mięsista, ma blaszki wycięte przy trzonie, niezbiegające, za młodu żółtawe.

  • Lejkówka jadowitaTrujący

    Jak odróżnić: Lejkówka jadowita jest mniejsza, rośnie w trawie na trawnikach i łąkach i ma biały wysyp zarodników.