Czubajka sutkowata
Macrolepiota mastoidea
Nazywany też: czubajka beżowa
Jadalny
.JPG){kind=link}
Smukła, mniejsza krewna kani z ostrym, sutkowatym garbkiem; jadalna, ale łatwo ją pomylić z trującymi czubajeczkami.
Łatwo ją pomylić z czubajeczkami, z których część zawiera te same toksyny co muchomor sromotnikowy. Zbieraj tylko okazy z rozpostartym kapeluszem co najmniej 10 cm, ostrym garbkiem i przesuwalnym pierścieniem, a mniejszych nie zbieraj wcale.
Opis
Smukła czubajka o jasnoochrowym kapeluszu z drobnymi łuseczkami i wyraźnym, ostrym garbkiem pośrodku. Trzon ma drobne łuseczki zamiast wyraźnego wężowego deseniu, a pierścień daje się przesuwać. W Polsce dość rzadka; rośnie w widnych lasach liściastych, na ich skrajach, polanach, w zaroślach i parkach.
Jak rozpoznać
- Kapelusz 7–12 cm (do 15 cm), jasnoochrowy do jasnobrązowego, z ostrym, ciemniejszym, sutkowatym garbkiem, poza nim pokryty drobnymi, ziarnistymi łuseczkami na białawym tle.
- Blaszki białe do kremowych, gęste, wolne.
- Trzon 8–15 cm, 0,8–1,5 cm grubości, jasnoochrowy, poniżej pierścienia drobno łuseczkowaty, bez wyraźnego wężowego deseniu, z przesuwalnym pierścieniem; u nasady niewielka bulwka bez pochwy. Wykop cały trzon.
- Miąższ białawy, nie czerwienieje po przekrojeniu; zapach słaby, orzechowy.
Kiedy i gdzie szukać
Sezon: od sierpnia do listopada, najwięcej od września do października.
Widne lasy liściaste z bukiem, grabem i dębem, ich skraje, polany, zarośla, sady i parki, wśród traw.
W kalendarzu grzybiarza: wrzesień, październik.
W kuchni
Przyrządzaj jak kanię: jedz tylko kapelusze, panierowane i dobrze usmażone, nigdy na surowo. Zbieraj wyłącznie duże, pewnie oznaczone okazy.
Uwaga na sobowtóry
Czubajeczka brązowoczerwonawaŚmiertelnie trującyJak odróżnić: Czubajeczka brązowoczerwonawa ma kapelusz najwyżej 6–7 cm z winnobrązowymi łuseczkami na różowawym tle i trzon z ciemnymi pasami łusek, bez przesuwalnego pierścienia. Jest śmiertelnie trująca.
Czubajeczka kasztanowataŚmiertelnie trującyJak odróżnić: Czubajeczka kasztanowata ma kapelusz najwyżej kilka centymetrów, kasztanowobrązowy, i tylko strefę pierścieniową na cienkim trzonie.
Czubajeczka tarczowataTrującyJak odróżnić: Czubajeczka tarczowata jest mniejsza, ma trzon gęsto okryty wełnistymi kłaczkami i nieprzyjemny zapach. Jest trująca.
Czubajka kaniaJadalnyJak odróżnić: Kania jest dużo większa, ma grube, brązowe łuski i wyraźny wężowy deseń na trzonie. Też jest jadalna.