Czubajeczka tarczowata

Lepiota clypeolaria

Nazywany też: czubajka tarczowata, czubajeczka wełnista

Trujący

Czubajeczka tarczowata (Lepiota clypeolaria)
Fot. Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Czubajeczka o trzonie gęsto okrytym wełnistymi kłaczkami i ochrowych łuseczkach na kapeluszu; trująca.

Otwórz w aplikacjiPobierz z Google Play
Grzyb trujący

Uważana za trującą, choć jej toksyny nie są dobrze poznane; analizy nie wykryły w niej amanityn. Łatwo ją jednak pomylić z czubajeczkami, które je zawierają: objawy pojawiające się dopiero po 6 lub więcej godzinach mogą oznaczać takie zatrucie. Przy podejrzeniu zatrucia natychmiast dzwoń pod 112 lub jedź na SOR, nawet bez objawów.

Co robić przy podejrzeniu zatrucia

Opis

Średniej wielkości czubajeczka o białawym kapeluszu z ochrowobrązowymi łuseczkami i gładkim, rdzawobrązowym środkiem; z brzegu zwisają strzępki osłony. Najłatwiej rozpoznać ją po trzonie, który poniżej strefy pierścieniowej jest gęsto, wełniście kosmaty. Częsta w widnych lasach liściastych i mieszanych na żyznych glebach.

Jak rozpoznać

  • Kapelusz 3–8 cm, dzwonkowaty, potem płaski z tępym, rdzawobrązowym garbkiem, białawy do kremowego, z drobnymi, odstającymi, ochrowobrązowymi łuseczkami.
  • Blaszki białe do kremowych, gęste, wolne.
  • Trzon 5–10 cm, 4–8 mm grubości, poniżej nietrwałego pierścienia lub strefy pierścieniowej gęsto okryty białymi do żółtawych, wełnistymi kłaczkami; bez bulwy i pochwy. Wykop cały trzon.
  • Miąższ białawy, w trzonie lekko żółknący; zapach nieprzyjemny, korzenny lub kwaśny.

Kiedy i gdzie szukać

Sezon: od lipca do listopada, najwięcej od września do października.

  • Lasy iglaste
  • Lasy liściaste
  • Lasy mieszane
  • Parki i ogrody
  • Blaszki

Widne lasy liściaste i mieszane, zwłaszcza pod bukami, rzadziej iglaste, przy ścieżkach i w parkach, na żyznych glebach obojętnych i zasadowych.

W kalendarzu grzybiarza: wrzesień, październik.

Uwaga na sobowtóry

  • Czubajka sutkowataJadalny

    Jak odróżnić: Czubajka sutkowata jest większa, ma ostry garbek, przesuwalny pierścień i trzon z drobnymi łuseczkami, a nie wełnistymi kłaczkami.

  • Czubajeczka kasztanowataŚmiertelnie trujący

    Jak odróżnić: Czubajeczka kasztanowata jest mniejsza, kasztanowobrązowa, z łuseczkami zamiast wełnistych kłaczków na trzonie.

  • Czubajka kaniaJadalny

    Jak odróżnić: Kania jest dużo większa, ma trzon w wężowy deseń i gruby, przesuwalny pierścień.