Mleczaj świerkowy
Lactarius deterrimus
Nazywany też: rydz świerkowy, mleczaj zmienny
Jadalny
Rydz spod świerków: pomarańczowy, z zielonymi plamami i mleczkiem, które po kwadransie czerwienieje.
Zbieraj tylko okazy z pomarańczowym mleczkiem. Białe mleczko i wełnisty, kosmaty brzeg kapelusza ma trujący mleczaj wełnianka, rosnący pod brzozami.
Opis
Pomarańczowy mleczaj blisko spokrewniony z rydzem, rosnący wyłącznie pod świerkami. Kapelusz i blaszki łatwo zielenieją, a pomarańczowe mleczko po kilkunastu minutach robi się winnoczerwone. Jest jadalny, ale mniej smaczny od rydza i często lekko gorzkawy.
Jak rozpoznać
- Kapelusz 4–10 cm, pomarańczowy, ze słabymi, ciemniejszymi strefami i zielonymi plamami, z czasem lejkowaty.
- Blaszki pomarańczowe, gęste, lekko zbiegające, po uszkodzeniu zielenieją.
- Trzon 3–7 cm, pomarańczowy, szybko pusty w środku, bez dołeczków, często z zielonymi plamami.
- Mleczko pomarańczowe, po 15–30 minutach winnoczerwone; uszkodzone miejsca w końcu zielenieją.
Kiedy i gdzie szukać
Sezon: od sierpnia do października, najwięcej od sierpnia do września.
Wyłącznie pod świerkami: w świerczynach, młodych uprawach świerka i lasach mieszanych, częściej w górach i na pogórzu.
W kuchni
Najlepszy smażony lub marynowany po obgotowaniu; nigdy nie jedz go na surowo. Nie susz go ani nie zamrażaj, bo robi się łykowaty lub gorzknieje. Odrzucaj owocniki z blaszkami pokrytymi nalotem pasożytniczej pleśni.
Uwaga na sobowtóry
Mleczaj wełniankaTrującyJak odróżnić: Wełnianka ma różowawy kapelusz z wełnistym, kosmatym brzegiem i białe mleczko, a rośnie pod brzozami.
Mleczaj rydzJadalnyJak odróżnić: Rydz rośnie pod sosnami, ma wyraźniej pręgowany kapelusz i dołeczki na trzonie, a jego mleczko nie czerwienieje.
Mleczaj jodłowyJadalnyJak odróżnić: Mleczaj jodłowy rośnie pod jodłami i nigdy nie zielenieje.