Mleczaj jodłowy
Lactarius salmonicolor
Nazywany też: mleczaj późnojesienny
Jadalny
Górski rydz spod jodeł: łososiowopomarańczowy, nigdy nie zielenieje i prawie nie bywa robaczywy.
Zbieraj tylko okazy z pomarańczowym mleczkiem. Białe mleczko i wełnisty, kosmaty brzeg kapelusza ma trujący mleczaj wełnianka, rosnący pod brzozami.
Opis
Pomarańczowy mleczaj o łososiowym odcieniu, związany wyłącznie z jodłą, dlatego w Polsce spotykany głównie w górach. W odróżnieniu od rydza i mleczaja świerkowego nie ma zielonych plam i nie zielenieje po uszkodzeniu.
Jak rozpoznać
- Kapelusz 5–15 cm, pomarańczowożółty do łososiowego, z rudopomarańczowymi strefami, bez zielonych plam.
- Blaszki jasnoochrowe z pomarańczowym odcieniem, lekko zbiegające; po uszkodzeniu nie zielenieją, najwyżej czerwienieją.
- Trzon 3–6 cm, barwy kapelusza, delikatnie oszroniony, szybko pusty w środku.
- Mleczko pomarańczowe, niezbyt obfite, po około 10 minutach czerwonawe, po 1–2 godzinach winnoczerwone.
Kiedy i gdzie szukać
Sezon: od lipca do listopada, najwięcej od września do października.
Wyłącznie pod jodłami, w lasach jodłowych i bukowo-jodłowych; w Polsce głównie w górach, na przykład w Pieninach i Gorcach, a także na Roztoczu.
W kalendarzu grzybiarza: wrzesień, październik.
W kuchni
Smażony lub, po obgotowaniu, marynowany jak rydz; nigdy nie jedz go na surowo. Lekka goryczka nie psuje smaku, a owocniki rzadko bywają robaczywe.
Uwaga na sobowtóry
Mleczaj wełniankaTrującyJak odróżnić: Wełnianka ma różowawy kapelusz z wełnistym, kosmatym brzegiem i białe mleczko, a rośnie pod brzozami.
Mleczaj rydzJadalnyJak odróżnić: Rydz rośnie pod sosnami, ma zielonawe plamy i zielenieje po uszkodzeniu.
Mleczaj świerkowyJadalnyJak odróżnić: Mleczaj świerkowy rośnie pod świerkami, łatwo zielenieje, a jego mleczko czerwienieje dopiero po kwadransie lub później.