Gołąbek smaczny

Russula delica

Jadalny

Gołąbek smaczny (Russula delica)
Fot. Luridiformis at English Wikipedia, CC BY 3.0, Wikimedia Commons

Krępy, biały gołąbek bez mleczka, który wyrasta spod ściółki z ziemią na kapeluszu; jadalne są tylko młode owocniki.

Zachowaj ostrożność

Każdy biały grzyb blaszkowy wykręcaj w całości i sprawdzaj podstawę trzonu: śmiertelnie trujący muchomor jadowity ma bulwę w workowatej pochwie, a jego pierścień bywa postrzępiony albo zanika. Gołąbek smaczny nie ma pochwy ani pierścienia, a jego blaszki lekko zbiegają na trzon.

Co robić przy podejrzeniu zatrucia

Opis

Duży, krępy, biały gołąbek o lejkowatym kapeluszu, który zaczyna rosnąć jeszcze pod ziemią, dlatego wychodzi na powierzchnię z grudkami ziemi, liśćmi i igłami na kapeluszu. Przypomina białe mleczaje, ale po skaleczeniu nie wydziela mleczka. Z wiekiem pokrywa się ochrowymi plamami; zbiera się tylko młode owocniki.

Jak rozpoznać

  • Kapelusz 5–15 cm, biały, potem z ochrowymi plamami, matowy, lejkowaty, długo z podwiniętym brzegiem.
  • Blaszki średnio gęste, białe do kremowych, lekko zbiegające, przy trzonie rozwidlone.
  • Trzon krótki, 2–6 cm, gruby, biały, twardy, bez pierścienia i pochwy.
  • Miąższ biały, bardzo twardy, bez mleczka; zapach owocowy, u starszych rybi.

Kiedy i gdzie szukać

Sezon: od czerwca do listopada, najwięcej od sierpnia do września.

  • Lasy iglaste
  • Lasy liściaste
  • Lasy mieszane
  • Blaszki

Lasy liściaste, iglaste i mieszane, zwłaszcza widne buczyny i grądy, także leśne polany.

W kalendarzu grzybiarza: sierpień, wrzesień.

W kuchni

Zbieraj tylko młode, jędrne owocniki i dokładnie oczyść je z ziemi. Najlepszy smażony lub marynowany po obgotowaniu; nie jedz go na surowo. Smak ma przeciętny.

Uwaga na sobowtóry

  • Muchomor jadowityŚmiertelnie trujący

    Jak odróżnić: Muchomor jadowity jest smukły, ma stożkowaty lub dzwonkowaty, gładki kapelusz bez ziemi, wolne blaszki i bulwę w białej, workowatej pochwie u nasady trzonu. Pierścień bywa u niego postrzępiony albo całkiem zanika, więc jego brak niczego nie dowodzi.

  • Mleczaj chrząstkaNiejadalny

    Jak odróżnić: Mleczaj chrząstka ma zamszowy kapelusz, rzadsze blaszki i po skaleczeniu wydziela białe mleczko.

  • Mleczaj bielNiejadalny

    Jak odróżnić: Mleczaj biel ma bardzo gęste, cienkie blaszki, z których po skaleczeniu wypływa białe, paląco ostre mleczko.