Czubajka czerwieniejąca
Chlorophyllum rhacodes
Nazywany też: czubajnik czerwieniejący
Niejadalny
Podobna do kani, ale z gładkim trzonem i miąższem czerwieniejącym po przekrojeniu; u części osób wywołuje dolegliwości.
Bywa jadana, ale u wrażliwych osób wywołuje dolegliwości żołądkowe i łatwo ją pomylić z trującymi czubajkami, także z czubajką ogrodową rosnącą na kompostach i w ogrodach. Nie ma jej na liście grzybów dopuszczonych do obrotu, dlatego nie polecamy jej do zbierania.
Opis
Grzyb podobny do kani, ale krępszy, z kapeluszem pokrytym grubymi, odstającymi, dachówkowato ułożonymi łuskami. Ma gładki trzon bez wężowego deseniu, grubą bulwę u nasady i miąższ, który po przekrojeniu szybko pomarańczowieje, a potem czerwienieje i brązowieje. Rośnie gromadnie w lasach iglastych i mieszanych, na polanach, w parkach i ogrodach.
Jak rozpoznać
- Kapelusz 8–15 cm (do 18 cm), jajowaty, potem rozpostarty, bez wyraźnego garbka, z gładkim, brązowym środkiem i grubymi, odstającymi łuskami na białawym tle.
- Blaszki białe do kremowych, gęste, wolne, po uciśnięciu czerwonobrązowe.
- Trzon 8–15 cm, gładki, białawy do brązowawego, bez wężowego deseniu, z grubym, podwójnym, przesuwalnym pierścieniem; u nasady gruba, kulista bulwa bez pochwy. Wykop cały trzon.
- Miąższ biały, po przekrojeniu szybko szafranowopomarańczowy, potem czerwony i brązowy, zwłaszcza w trzonie.
Kiedy i gdzie szukać
Sezon: od lipca do listopada, najwięcej od września do października.
Lasy iglaste i mieszane, zwłaszcza na igliwiu pod świerkami i sosnami, a także polany, parki, ogrody i kompostowniki.
W kalendarzu grzybiarza: wrzesień, październik.
Uwaga na sobowtóry
Muchomor plamistyTrującyJak odróżnić: Muchomor plamisty ma na kapeluszu białe łatki zamiast łusek, nieprzesuwalny pierścień i bulwę z odstającym brzegiem pochwy, a jego miąższ nie czerwienieje. Jest silnie trujący.
Muchomor sromotnikowyŚmiertelnie trującyJak odróżnić: Młody, zamknięty sromotnik ma gładki kapelusz bez łusek, nieprzesuwalny pierścień i bulwę w workowatej pochwie.
Czubajka kaniaJadalnyJak odróżnić: Kania jest wyższa, ma trzon w brązowy wężowy deseń, mniejsze i rzadsze łuski, wyraźny garbek na kapeluszu i miąższ, który nie zmienia barwy.