Czubajeczka cuchnąca

Lepiota cristata

Trujący

Czubajeczka cuchnąca (Lepiota cristata)
Fot. Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Mała, biała czubajeczka z rdzawym środkiem kapelusza i odrażającym zapachem gazu; najpospolitsza z czubajeczek, trująca.

Otwórz w aplikacjiPobierz z Google Play
Grzyb trujący

Uważana za trującą: wywołuje dolegliwości żołądkowo-jelitowe, zwykle w ciągu kilku godzin. Analizy nie wykryły w niej amanityn, ale bez mikroskopu trudno ją odróżnić od małych czubajeczek, które je zawierają i dają objawy dopiero po 6–24 godzinach. Nie jedz żadnych drobnych czubajeczek; przy podejrzeniu zatrucia natychmiast dzwoń pod 112 lub jedź na SOR, nawet bez objawów.

Co robić przy podejrzeniu zatrucia

Opis

Drobny grzyb o białym kapeluszu z rdzawobrązowym środkiem i koncentrycznymi, rdzawymi łuseczkami. Wydziela silny, nieprzyjemny zapach gazu lub palonej gumy, który najlepiej ją wyróżnia. Rośnie gromadnie przy leśnych drogach, w zaroślach, ogrodach i na kompostach.

Jak rozpoznać

  • Kapelusz 2–5 cm (na kompoście do 8 cm), stożkowaty, potem płaski z garbkiem, biały z rdzawobrązowym, gładkim środkiem i koncentrycznymi, rdzawymi łuseczkami.
  • Blaszki białe, gęste, wolne, z wiekiem żółtawe.
  • Trzon 3–6 cm, 2–5 mm grubości, białawy, ku nasadzie różowawy, z cienkim, wzniesionym, szybko zanikającym pierścieniem, bez pochwy. Wykop cały trzon.
  • Miąższ biały, cienki; silny, odrażający zapach gazu lub palonej gumy.

Kiedy i gdzie szukać

Sezon: od czerwca do listopada, najwięcej od września do października.

  • Lasy iglaste
  • Lasy liściaste
  • Lasy mieszane
  • Parki i ogrody
  • Blaszki

Przydroża i trawiaste drogi leśne, zarośla, ogrody, parki i kompostowniki, pod drzewami liściastymi i w lasach wszystkich typów, na glebach bogatych w azot.

W kalendarzu grzybiarza: wrzesień, październik.

Uwaga na sobowtóry

  • Czubajeczka brązowoczerwonawaŚmiertelnie trujący

    Jak odróżnić: Czubajeczka brązowoczerwonawa ma winnobrązowe łuseczki na różowawym tle, ciemne pasy łusek na trzonie i słaby, owocowy, a nie gazowy zapach. Jest śmiertelnie trująca.

  • Czubajeczka kasztanowataŚmiertelnie trujący

    Jak odróżnić: Czubajeczka kasztanowata ma kasztanowobrązowy kapelusz popękany na drobne łuseczki na kremowym tle, tylko strefę pierścieniową i brązowe łuseczki na trzonie poniżej niej; traktuj ją jak śmiertelnie trującą.

  • Czubajeczka tarczowataTrujący

    Jak odróżnić: Czubajeczka tarczowata jest większa i ma trzon gęsto okryty wełnistymi kłaczkami.