Borowiczak dęty

Suillus cavipes

Nazywany też: maślak dęty

JadalnyOchrona częściowa

Borowiczak dęty (Suillus cavipes)
Fot. Prasopestilence, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Chroniony grzyb spod modrzewi o kosmkowatym kapeluszu, promieniście wydłużonych porach i pustym w środku trzonie.

Gatunek chroniony (Ochrona częściowa)

Ochrona częściowa (rozporządzenie Ministra Środowiska z 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408, zał. 2). Dziko rosnących owocników nie wolno zrywać, zbierać, uszkadzać ani niszczyć, także na własny użytek; nie wolno też niszczyć ich siedlisk. Zbiór za zezwoleniem rozporządzenie przewiduje tylko dla gatunków z zał. 3, a tego gatunku tam nie ma, więc w Polsce w ogóle nie wolno go zbierać. Zostaw go na miejscu; możesz go sfotografować.

Opis

Grzyb rurkowy z rodziny maślakowatych o suchym, kosmkowatym, rdzawobrązowym kapeluszu i dużych, promieniście wydłużonych porach. Najłatwiej go poznać po pustym w środku trzonie. Rośnie tylko pod modrzewiami, częściej w górach; w Polsce jest rzadki i objęty ochroną częściową.

Jak rozpoznać

  • Kapelusz 4–12 cm, żółtobrązowy, rdzawy do brązowego, suchy, gęsto pokryty drobnymi kosmkami, często z małym garbkiem.
  • Pory bardzo duże, promieniście wydłużone, żółte do żółtooliwkowych, nie zmieniają barwy; rurki krótkie, nieco zbiegające.
  • Trzon 4–10 cm, 1–2 cm grubości, w kolorze kapelusza, w środku pusty, z białawym, szybko zanikającym pierścieniem.
  • Miąższ żółtawy, w trzonie białawy, po przekrojeniu nie zmienia barwy; smak lekko kwaskowaty.

Kiedy i gdzie szukać

Sezon: od sierpnia do listopada, najwięcej od września do października.

  • Lasy iglaste
  • Lasy mieszane
  • Rurki

Lasy i zadrzewienia z modrzewiem, częściej w górach i na pogórzu, na glebach niezbyt kwaśnych; zawsze pod modrzewiami.

W kalendarzu grzybiarza: wrzesień, październik.

W kuchni

Nie zbieraj go: w Polsce jest pod ochroną częściową. Jest jadalny tylko po obróbce termicznej, ale pod modrzewiami zbieraj zamiast niego pospolitego maślaka żółtego.

Uwaga na sobowtóry

  • Maślak żółtyJadalny

    Jak odróżnić: Maślak żółty ma gładki, śluzowaty, złotożółty kapelusz, drobniejsze pory i pełny trzon.

  • Maślak lepkiJadalny

    Jak odróżnić: Maślak lepki ma śluzowaty, szarawy kapelusz, szarawe pory i pełny trzon.

  • Maślak pstryJadalny

    Jak odróżnić: Maślak pstry rośnie pod sosnami, ma drobne, oliwkowe pory i pełny trzon bez pierścienia.