Siedzuń dębowy

Sparassis brevipes

Nazywany też: szmaciak dębowy

JadalnyOchrona częściowa

Siedzuń dębowy (Sparassis brevipes)
Fot. Julian Robichaux, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Duży, kremowy grzyb z szerokich, płaskich płatków, rosnący u podstawy jodeł, świerków, rzadziej dębów i buków. Rzadki i chroniony.

Gatunek chroniony (Ochrona częściowa)

Ochrona częściowa (rozporządzenie Ministra Środowiska z 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408, zał. 2). Dziko rosnących owocników nie wolno zrywać, zbierać, uszkadzać ani niszczyć, także na własny użytek; nie wolno też niszczyć ich siedlisk. Zbiór za zezwoleniem rozporządzenie przewiduje tylko dla gatunków z zał. 3, a tego gatunku tam nie ma, więc w Polsce w ogóle nie wolno go zbierać. Zostaw go na miejscu; możesz go sfotografować.

Opis

Owocnik ma postać dużej rozety z szerokich, płaskich, falistych płatków, często z delikatnymi pręgami. Młody jest biały, później słomkowożółty. Mimo nazwy w Polsce rośnie głównie na korzeniach jodeł i świerków, rzadziej dębów i buków; jest rzadki.

Jak rozpoznać

  • Owocnik 10–50 cm średnicy, rozetowaty, złożony z wielu wzniesionych płatków.
  • Płatki szerokie, płaskie, listkowato faliste do wachlarzowatych, często w cienkie pręgi; brak blaszek i rurek.
  • Wyrasta z krótkiej, twardo zbitej podstawy na korzeniach u nasady drzewa.
  • Miąższ biały, o łagodnym smaku i słabym zapachu, opisywanym jako mydlany.

Kiedy i gdzie szukać

Sezon: od sierpnia do października, najwięcej we wrześniu.

  • Lasy iglaste
  • Lasy liściaste
  • Lasy mieszane
  • Na drewnie
  • Bez blaszek i rurek

Lasy iglaste, mieszane i liściaste, u podstawy pni i na korzeniach jodeł i świerków, rzadziej dębów, buków i modrzewi.

W kalendarzu grzybiarza: wrzesień.

W kuchni

Nie zbieraj go: w Polsce jest pod ochroną częściową. Tam, gdzie zbiór jest legalny, jada się tylko młode owocniki po obróbce termicznej.

Uwaga na sobowtóry