Maślak sitarz
Suillus bovinus
Nazywany też: sitarz, sitak
Jadalny
Pospolity maślak suchych borów sosnowych o płowym kapeluszu i dużych, kanciastych porach przypominających sito.
Opis
Grzyb rurkowy o płowym do pomarańczowobrązowego, lepkim kapeluszu, zwykle z jaśniejszym brzegiem, i bardzo dużych, kanciastych porach. Nie ma pierścienia, a jego miąższ jest elastyczny, wręcz gumowaty. Rośnie gromadnie pod sosnami na suchych, piaszczystych glebach, często wśród wrzosów.
Jak rozpoznać
- Kapelusz 4–12 cm, kremowoochrowy, płowy do pomarańczowobrązowego, z jaśniejszym brzegiem, lepki i błyszczący, w dotyku elastyczny.
- Pory bardzo duże, kanciaste, przypominające oczka sita, szarożółte do oliwkowobrązowych; rurki przyrośnięte lub zbiegające na trzon.
- Trzon 2–10 cm, cylindryczny, w kolorze kapelusza lub jaśniejszy, bez pierścienia; grzybnia u nasady bywa różowawa.
- Miąższ elastyczny, gumowaty, kremowy do bladoochrowego, na przekroju niezmienny lub lekko niebieszczejący; po ugotowaniu różowofioletowy.
Kiedy i gdzie szukać
Sezon: od lipca do listopada, najwięcej od września do października.
Suche bory sosnowe i młodniki na ubogich, piaszczystych glebach, skraje lasów i wrzosowiska, zawsze pod sosnami.
W kalendarzu grzybiarza: wrzesień, październik.
W kuchni
Jadalny, ale gorszy od innych maślaków przez gumowaty miąższ; najlepiej marynować lub suszyć go z innymi grzybami. Po ugotowaniu barwi się na czerwonofioletowo, to normalne. Zawsze dobrze go gotuj.
Uwaga na sobowtóry
Maślak pstryJadalnyJak odróżnić: Maślak pstry ma suchy, filcowaty kapelusz z drobnymi kosmkami i drobniejsze, oliwkowobrązowe pory.
Maślak ziarnistyJadalnyJak odróżnić: Maślak ziarnisty ma drobniejsze pory, które u młodych wydzielają białe kropelki, i brązowe ziarenka na górze trzonu.