Koźlarz pomarańczowożółty
Leccinum versipelle
Nazywany też: czerwony kozak
Warunkowo jadalny
Okazały czerwony koźlarz spod brzóz, z czarnymi łuseczkami na trzonie; jadalny tylko po dokładnym gotowaniu.
Surowy lub zbyt krótko obrabiany wywołuje zatrucie żołądkowo-jelitowe z nudnościami i wymiotami. Jest bezpieczny dopiero po co najmniej 15–20 minutach smażenia lub gotowania.
Opis
Duży grzyb rurkowy o pomarańczowożółtym do ceglastopomarańczowego kapeluszu i wysokim, białawym trzonie pokrytym czarnymi łuseczkami. Rośnie zawsze pod brzozami, w lasach różnego typu i na wrzosowiskach. Miąższ po przekrojeniu ciemnieje do szarofioletowego.
Jak rozpoznać
- Kapelusz 5–15 cm (do 20 cm), pomarańczowożółty do ceglastopomarańczowego, zamszowy; skórka zwisa poza brzeg kapelusza.
- Rurki i pory białawoszare do szaroochrowych; uciśnięte ciemnieją.
- Trzon 6–20 cm, gruby, biały lub szarawy, od młodości pokryty drobnymi czarnymi łuseczkami.
- Miąższ biały, po przekrojeniu różowoszary, potem szarofioletowy do czarniawego, w dolnej części trzonu niebieskozielony.
Kiedy i gdzie szukać
Sezon: od czerwca do listopada, najwięcej od sierpnia do września.
Lasy liściaste, mieszane i iglaste z domieszką brzozy, skraje lasów, zarośla i wrzosowiska, zawsze pod brzozami lub w ich pobliżu, zwykle na kwaśnych, piaszczystych glebach.
W kuchni
Smaż lub gotuj co najmniej 15–20 minut; dopiero tak przyrządzony jest bezpieczny. Nigdy nie jedz go na surowo ani niedogotowanego. Nadaje się zwłaszcza do marynowania; ciemnienie podczas obróbki jest normalne.
Uwaga na sobowtóry
Koźlarz czerwonyWarunkowo jadalnyJak odróżnić: Koźlarz czerwony rośnie głównie pod osikami, ma żywiej ceglastoczerwony kapelusz, a łuseczki na trzonie ma początkowo białe, potem rdzawe, nigdy czarne.
Koźlarz babkaJadalnyJak odróżnić: Koźlarz babka ma szarobrązowy do brązowego kapelusz, bez pomarańczowych barw, i miąższ, który nie ciemnieje.