Strzępiak ziemistoblaszkowy
Inocybe geophylla
Nazywany też: strzępiak ziemisty
Trujący
Mały, biały strzępiak o jedwabistym kapeluszu i blaszkach z wiekiem gliniastobrązowych; zawiera muskarynę.
Zawiera muskarynę: po 15 minutach do 2 godzin pojawiają się silne pocenie, ślinotok, łzawienie, zwężenie źrenic, wymioty, biegunka, a przy większej dawce spowolnienie pracy serca, spadek ciśnienia i duszność. Ciężkie zatrucie może zagrażać życiu. Przy podejrzeniu zatrucia natychmiast dzwoń pod 112 albo jedź na SOR.
Opis
Drobny grzyb o białym, jedwabiście lśniącym, stożkowatym kapeluszu z garbkiem i blaszkach najpierw kremowych, potem gliniastobrązowych. Podobne liliowe okazy są dziś często wyodrębniane jako osobny, równie trujący gatunek. Rośnie bardzo pospolicie w grupach w lasach, parkach i przy ścieżkach.
Jak rozpoznać
- Kapelusz 1–4 cm, biały (u pokrewnej formy liliowy), jedwabiście lśniący, stożkowaty, zawsze z garbkiem.
- Blaszki kremowe, potem gliniastobrązowe, z jaśniejszym ostrzem, wąsko przyrośnięte; wysyp zarodników brązowy.
- Trzon 3–6 cm, cienki, biały, jedwabisty, za młodu z resztkami pajęczynowatej zasnówki.
- Miąższ biały, o ziemistym lub spermatycznym zapachu.
Kiedy i gdzie szukać
Sezon: od czerwca do listopada, najwięcej od września do października.
Lasy liściaste, iglaste i mieszane, parki, obrzeża ścieżek i rowów; zwykle w grupach.
W kalendarzu grzybiarza: wrzesień, październik.
Uwaga na sobowtóry
Lakówka ametystowaJadalnyJak odróżnić: Lakówka ametystowa ma grube, rzadkie, fioletowe blaszki, które nie brązowieją, włóknisty trzon i biały wysyp zarodników.
Grzybówka czystaTrującyJak odróżnić: Grzybówka czysta ma prążkowany brzeg kapelusza, kruchy, pusty trzon, białawe blaszki, biały wysyp zarodników i zapach rzodkwi.