Lejkówka wonna

Clitocybe odora

Nazywany też: lejkówka zielonawa

Jadalny

Lejkówka wonna (Clitocybe odora)
Fot. Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Niebieskozielona lejkówka o silnym zapachu anyżu, używana tylko jako przyprawa.

Zachowaj ostrożność

Zbieraj tylko okazy jednocześnie wyraźnie niebieskozielone i pachnące anyżem. Istnieją białawe lejkówki o zapachu anyżu, które zawierają muskarynę, a wyblakłego okazu bez zapachu nie da się pewnie rozpoznać.

Co robić przy podejrzeniu zatrucia

Opis

Niewielki grzyb o niebieskozielonym lub szarozielonym kapeluszu, który z wiekiem blednie. Najpewniejsze cechy to ta barwa razem z bardzo silnym zapachem anyżu. Rośnie od lata do późnej jesieni w ściółce lasów liściastych, zwłaszcza bukowych, rzadziej iglastych.

Jak rozpoznać

  • Kapelusz 3–8 cm, niebieskozielony do szarozielonego, z wiekiem blednie do kremowego, płaski, potem lekko wklęsły.
  • Blaszki przyrośnięte do lekko zbiegających, białawe do kremowych, często z zielonkawym odcieniem; wysyp zarodników biały do kremowego.
  • Trzon 3–7 cm, jaśniejszy niż kapelusz, białawy do zielonkawoszarego, u nasady z białą grzybnią.
  • Miąższ białawy, o bardzo silnym zapachu anyżu, który u starych okazów może zanikać.

Kiedy i gdzie szukać

Sezon: od lipca do grudnia, najwięcej od września do października.

  • Lasy iglaste
  • Lasy liściaste
  • Lasy mieszane
  • Blaszki

Ściółka lasów liściastych, zwłaszcza bukowych, rzadziej iglastych.

W kalendarzu grzybiarza: wrzesień, październik.

W kuchni

Używaj tylko świeżych, wyraźnie niebieskozielonych okazów jako przyprawy, w małej ilości. Nigdy nie jedz jej na surowo: gotuj ją lub smaż razem z potrawą.

Uwaga na sobowtóry

  • Lejkówka liściowaTrujący

    Jak odróżnić: Lejkówka liściowa jest biała, kredowo oszroniona, bez zielonego odcienia i nie pachnie anyżem; zawiera muskarynę.

  • Pierścieniak grynszpanowyNiejadalny

    Jak odróżnić: Pierścieniak grynszpanowy ma śluzowaty kapelusz z białymi łatkami, pierścień na trzonie, blaszki ciemniejące do fioletowobrązowych i nie pachnie anyżem.