Czernidłak pospolity
Coprinopsis atramentaria
Nazywany też: czernidłówka pospolita
Trujący
Szary czernidłak rosnący kępami przy pniakach; z alkoholem wywołuje gwałtowne zatrucie, nawet kilka dni po posiłku.
Zawiera koprynę, która blokuje rozkład alkoholu. Alkohol wypity krótko przed posiłkiem lub do 5 dni po nim wywołuje po kilku minutach do 2 godzin zaczerwienienie twarzy, kołatanie serca, spadek ciśnienia, nudności i wymioty. Nie jedz go; jeśli zjadłeś, nie pij alkoholu przez co najmniej 5 dni. Przy objawach dzwoń pod 112 lub jedź na SOR, a jeśli nie masz pewności, jaki grzyb zjadłeś, zgłoś się także bez objawów.
Opis
Grzyb o szarym do szarobrązowego, jajowatym, potem dzwonkowatym kapeluszu, promieniście bruzdowanym, który z wiekiem rozpływa się w czarną maź. Rośnie kępami u podstawy pniaków i na zakopanym drewnie, w ogrodach, parkach i lasach liściastych, od wiosny do jesieni. Zawiera koprynę, która w połączeniu z alkoholem wywołuje zatrucie.
Jak rozpoznać
- Kapelusz 3–7 cm (do 10 cm), jajowaty, potem dzwonkowaty, szary do szarobrązowego, promieniście bruzdowany, z drobnymi, brązowawymi łuseczkami tylko na szczycie.
- Blaszki gęste, białe, potem szare i czarne, rozpływające się.
- Trzon 5–15 cm, biały, gładki, pusty, bez pierścienia pod kapeluszem, ale z pierścieniową fałdą tuż nad nasadą, bez pochwy. Wykop cały trzon.
- Miąższ białawy do szarawego, cienki, bez wyraźnego zapachu; owocniki rosną kępami, zwykle przy rozłożonym drewnie.
Kiedy i gdzie szukać
Sezon: od kwietnia do listopada, najwięcej od września do października.
Kępami u podstawy pniaków, na zakopanym drewnie i ziemi bogatej w resztki organiczne, w ogrodach, parkach, przy drogach i w lasach liściastych.
W kalendarzu grzybiarza: wrzesień, październik.
Uwaga na sobowtóry
Czernidłak kołpakowatyJadalnyJak odróżnić: Czernidłak kołpakowaty ma wysoki, biały, kudłaty kapelusz, rośnie z ziemi pojedynczo lub gromadnie, a jego pierścień jest ruchomy. Jest jadalny, a z alkoholem praktycznie nie wywołuje reakcji.