Czernidłak kołpakowaty
Coprinus comatus
Nazywany też: kołpak, czernidłak
Jadalny
Wysoki, biały grzyb o kudłatym, walcowatym kapeluszu, który rozpływa się w czarny tusz; jadalny tylko młody i biały.
Nie pomyl go z czernidłakiem pospolitym, który ma szary kapelusz bez kudłatych łusek i w połączeniu z alkoholem jest trujący.
Opis
Grzyb o wydłużonym, walcowatym, białym kapeluszu pokrytym odstającymi łuskami, z brązowawym czubkiem. Z wiekiem blaszki różowieją, czernieją i razem z kapeluszem rozpływają się w czarną maź. Rośnie gromadnie na trawnikach, przy drogach, na nawożonych łąkach i na skrajach lasów.
Jak rozpoznać
- Kapelusz 5–15 cm wysokości i 3–6 cm szerokości, walcowaty, potem dzwonkowaty, biały, z odstającymi, dachówkowatymi łuskami i gładkim, ochrowym czubkiem.
- Blaszki wolne, bardzo gęste, białe, potem różowe, w końcu czarne i rozpływające się od brzegu kapelusza.
- Trzon 10–20 cm, biały, pusty, z wąskim, ruchomym pierścieniem, który często opada w dół; bez pochwy i bez pierścieniowej fałdy u nasady. Wykop cały trzon.
- Miąższ biały, cienki, kruchy; zapach słaby, przyjemny.
Kiedy i gdzie szukać
Sezon: od kwietnia do listopada, najwięcej od września do października.
Trawniki, pobocza dróg, nawożone łąki, ogrody, wysypiska i skraje lasów, na żyznej, często świeżo poruszonej glebie.
W kalendarzu grzybiarza: wrzesień, październik.
W kuchni
Zbieraj tylko młode, zamknięte, całkowicie białe owocniki i przyrządź je w ciągu kilku godzin, bo szybko się rozpływają. Smaż lub duś, nigdy nie jedz na surowo; nie zbieraj przy ruchliwych drogach, bo gromadzi metale ciężkie.
Uwaga na sobowtóry
Czernidłak pospolityTrującyJak odróżnić: Czernidłak pospolity ma szary do szarobrązowego, bruzdowany kapelusz z drobnymi łuseczkami tylko na szczycie, rośnie kępami przy pniakach i ma pierścieniową fałdę u nasady trzonu. Z alkoholem jest trujący.