Błyskoporek podkorowy
Inonotus obliquus
Nazywany też: czaga, włóknouszek ukośny, czarna huba
NiejadalnyOchrona częściowa
.jpg){kind=link}
Czarna, spękana narośl na pniach brzóz, znana jako czaga. Pod ochroną: bez zezwolenia nie wolno jej odcinać.
Napary i proszek z czagi nie mają udowodnionego działania leczniczego. Czaga zawiera bardzo dużo szczawianów: opisano przypadki ciężkiego uszkodzenia nerek, także z koniecznością dializ, po długotrwałym przyjmowaniu proszku, a badania laboratoryjne sugerują, że może wpływać na działanie leków przeciwzakrzepowych i obniżających poziom cukru. Odcięcie narośli bez zezwolenia jest nielegalne.
Ochrona częściowa (rozporządzenie Ministra Środowiska z 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408, zał. 2 i 3). Bez zezwolenia nie wolno odcinać ani uszkadzać jego narośli ani niszczyć jego siedliska; odcięcie narośli to już pozyskanie. Pozyskiwać go można tylko na podstawie zezwolenia regionalnego dyrektora ochrony środowiska (RDOŚ) lub Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ), odcinając narośl ostrym narzędziem tak, by jak najmniej uszkodzić drzewo.
Opis
To, co widać na pniu, to bezpłodna, wieloletnia narośl grzyba: czarna, popękana, przypominająca zwęglony żużel. Wewnątrz jest twarda i rdzawobrązowa. Właściwe owocniki z porami tworzą się dopiero po obumarciu drzewa, pod korą, i rzadko się je widuje.
Jak rozpoznać
- Narośl nieregularna, guzowata, do 50 cm średnicy, mocno zrośnięta z pniem, wieloletnia.
- Powierzchnia matowa, czarnobrunatna, głęboko spękana, twarda i krucha jak zwęglone drewno; w świeżych pęknięciach rdzawa.
- Wnętrze twarde, korkowato-drewniaste, rdzawożółte do brązowego.
- Owocnik z porami jest płaski i rozwija się pod korą martwego drzewa; widuje się go rzadko.
Kiedy i gdzie szukać
Sezon: przez cały rok.
Pnie żywych drzew liściastych, w Polsce głównie brzóz, rzadziej olsz, buków, grabów i klonów; w różnych typach lasów.
W kalendarzu grzybiarza: styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień.
Uwaga na sobowtóry
Czyreń ogniowyNiejadalnyJak odróżnić: Czyreń tworzy regularny, kopytowaty owocnik z porami na spodzie i skorupą w pręgi, a nie bezkształtną, spękaną narośl.