Siatkoblaszek maczugowaty

Gomphus clavatus

Nazywany też: zajęcze uszy

JadalnyOchrona częściowa

Siatkoblaszek maczugowaty (Gomphus clavatus)
Fot. "Marco", Pilzfotograf, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Rzadki, fioletowawy grzyb w kształcie maczugi z listewkami pod spodem; jadalny, ale w Polsce chroniony.

Gatunek chroniony (Ochrona częściowa)

Ochrona częściowa (rozporządzenie Ministra Środowiska z 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408, zał. 2). Dziko rosnących owocników nie wolno zrywać, zbierać, uszkadzać ani niszczyć, także na własny użytek; nie wolno też niszczyć ich siedlisk. Zbiór za zezwoleniem rozporządzenie przewiduje tylko dla gatunków z zał. 3, a tego gatunku tam nie ma, więc w Polsce w ogóle nie wolno go zbierać. Zostaw go na miejscu; możesz go sfotografować.

Opis

Owocnik ma kształt maczugi lub lejka z płasko uciętym szczytem, młody liliowy, później ochrowobrązowy. Spód pokrywają grube, rozwidlone fałdy zbiegające ku podstawie. Rośnie pod świerkami i jodłami, zwłaszcza na glebach wapiennych; w Polsce jest rzadki.

Jak rozpoznać

  • Owocnik 4–10 cm wysoki i do 6 cm szeroki, maczugowaty, ze ściętym, z wiekiem lekko wklęsłym szczytem.
  • Spód z grubych, nieregularnie rozwidlonych listewek i fałd tworzących siateczkę, liliowy do fioletowobrązowego, zbiegający ku podstawie.
  • Trzon niewyraźny, krótki, płynnie przechodzi w owocnik; owocniki często zrastają się po kilka.
  • Miąższ białawy, miękki, o słabym zapachu i łagodnym lub lekko gorzkawym smaku.

Kiedy i gdzie szukać

Sezon: od lipca do października, najwięcej od sierpnia do września.

  • Lasy iglaste
  • Lasy mieszane
  • Listewki

Lasy świerkowe i jodłowe, rzadziej bukowe i mieszane z domieszką świerka, zwłaszcza na glebach wapiennych.

W kalendarzu grzybiarza: sierpień, wrzesień.

W kuchni

Nie zbieraj go: w Polsce jest pod ochroną częściową i jest bardzo rzadki. Tam, gdzie zbiór jest legalny, jada się go tylko po obróbce termicznej; w Ameryce Północnej opisywano po nim dolegliwości żołądkowe.

Uwaga na sobowtóry

W atlasie nie ma groźnych sobowtórów tego gatunku. Mimo to zawsze sprawdzaj wszystkie cechy.