Krążkówka żyłkowana

Disciotis venosa

Warunkowo jadalnyOchrona ścisła

Krążkówka żyłkowana (Disciotis venosa)
Fot. Gerhard Koller, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Wiosenna, brązowa miseczka o zapachu chloru; pod ochroną ścisłą, nie wolno jej zbierać.

Zachowaj ostrożność

Na surowo trująca; podejrzewa się w niej związki podobne do gyromitryny. Łatwo ją też pomylić z innymi wiosennymi, brązowymi miseczkami, z których część jest trująca.

Co robić przy podejrzeniu zatrucia

Gatunek chroniony (Ochrona ścisła)

Ochrona ścisła (rozporządzenie Ministra Środowiska z 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408, zał. 1). Nie wolno jej zrywać, zbierać, uszkadzać, niszczyć, przechowywać, posiadać, sprzedawać, wymieniać, darować ani przewozić przez granicę, a także niszczyć jej siedlisk. Zakaz niszczenia owocników i siedlisk obowiązuje także przy gospodarce leśnej i rolnej. Zostaw ją na miejscu; możesz ją sfotografować.

Opis

Wiosenny grzyb workowy w kształcie brązowej, płaskiej miseczki o średnicy do 15 cm, z siecią żyłek w środku i białawą, omszoną stroną zewnętrzną. Po przełamaniu wyraźnie pachnie chlorem (wybielaczem). Rośnie na ziemi w lasach liściastych i parkach, najchętniej na podłożu wapiennym.

Jak rozpoznać

  • Owocnik 5–15 cm, miseczkowaty, potem płasko rozpostarty, z nieregularnym, często popękanym brzegiem.
  • Wnętrze szarobrązowe do ciemnoczerwonobrązowego, pośrodku żyłkowane i pomarszczone.
  • Strona zewnętrzna biaława, omszona; trzon bardzo krótki albo brak.
  • Miąższ kruchy, białawy, o wyraźnym zapachu chloru po przełamaniu.

Kiedy i gdzie szukać

Sezon: od marca do czerwca, najwięcej od kwietnia do maja.

  • Lasy liściaste
  • Parki i ogrody
  • Bez blaszek i rurek

Na ziemi w lasach liściastych, łęgach i parkach, najchętniej na glebach wapiennych, często pod bukami.

W kalendarzu grzybiarza: kwiecień, maj.

W kuchni

W Polsce jest pod ochroną ścisłą, więc nie wolno jej zbierać ani posiadać. Tam, gdzie zbiór jest legalny, jada się ją wyłącznie dokładnie ugotowaną, bo na surowo jest trująca.

Uwaga na sobowtóry

W atlasie nie ma groźnych sobowtórów tego gatunku. Mimo to zawsze sprawdzaj wszystkie cechy.